29.07.2014

    Atatürk geometri kitabını neden yazdı? Atatürk niçin bir geometri kitabı yazmıştır?

    Sponsorlu Bağlantılar
    Atatürk Neden Geometri Kitabı Yazmaya İhtiyaç Duymuştur

    Resmi gerçek boyutunda görmek için tıklayın.(Resmi göremiyorsanız üye olunuz)</p><br />
<p>Resmin ismi:  Ataturk-Geometri-Kitabi.jpg<br /><br />
Görüntüleme: 27<br /><br />
Büyüklüğü:  6,8 KB (Kilobyte)

    Atatürk Türk milletine her alanda yenilik ve çağdaşlığın yolunu açarken, bilimsel anlamda da oldukça faydalı bir çalışmaya imza atmıştır Atatürk’ün 1936-1937 yıllarında yazdığı 44 sayfalık geometri kitabı sayesinde bugün geometri terimleri en kolay ve anlaşılır şekilde yazılıp okunmaktadırAtatürk’ün Dolmabahçe Sarayı’nda kendi el yazısı ile yazmış olduğu geometri kitabında matematiksel bir çok terim geliştirilerek, anlaşılması oldukça güç olan Osmanlıca terimlerin ezberlenme ve öğrenme güçlüğüne son verilmiştir Birçok terimi anlaşılır hale getiren Atatürk’ün geometriye katkıları oldukça büyük olmuştur

    Atatürk’ün yazdığı geometri kitabı, 1937 yılında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yazar adı belirtilmeden yayımlanmıştır Aynı yıl Atatürk, Türk Dil Kurumu’nun daha önce kullanılmakta olan ve çeşitli bilim dallarına ait terimleri Türkçe terimler ile yeniden düzenleyerek Türk dilini yabancı dillerin etkisinden kurtarma çalışmalarına başladığını ilan eder.Böylelikle okullarda eğitim Türkçe terimlerle basılmış olan kitaplarla başlar ve Türk kültür hayatında önemli bir adım atılmış olur

    İkinci baskısı 1971 yılında Türk Dil Kurumu tarafından çıkarılmış olan kitaptaki bir çok terim bizzat Atatürk tarafından türetilmiştir Atatürk’ün geometriye verdiği önem ve geometri alanında yaptığı çalışmalar bilim adına yapılmış önemli çalışmalardır Atatürk’ün kendisinin türettiği matematik terimleri ve yaptığı geometri tanımlarının büyük bir bölümü bugüne değin değişmeksizin kullanıla gelmiştir Sadece birkaç terim sonradan küçük ölçüde değiştirilmiştir

    Atatürk’ün Yazdığı Geometri Kitabı ve Önemi - Atatürk Türk ulusu için her alanda yenilik ve çağdaşlığın yolunu açarken aynı zamanda bilimsel alanda da herkes tarafından bilinmeyen oldukça faydalı bir çalışmaya imza atmıştır.Atatürk 1936-1937 yıllarında küçük fakat işlevi ve önemi hacminden daha büyük denebilecek bir geometri kitabı yazmıştır.Yazdığı 44 sayfalık bu geometri kitabı ile geometri terimlerinin bugün kolay bir şekilde yazılıp anlaşılmasını sağlamıştır. Zira Atatürk’ün Dolmabahçe Sarayı’nda kendi el yazısı ile kaleme aldığı geometri kitabında matematiksel birçok terim geliştirilmiş diğer taraftan bu kitap ile anlaşılması oldukça güç olan Osmanlıca geometri terimlerine Türkçe karşılıklar bulanarak geometrinin ezberlenmesi ve öğrenilmesi güçlüğüne son verilmiştir.

    Kitap, 1937’de Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yazar adı konmadan yayınlanmış, kitabın ikinci bir baskısı 1971 yılında da Türk Dil Kurumu tarafından çıkarılmıştır. Birçok geometri terimini yazdığı bu kitapla anlaşılır hale getiren Atatürk’ün böylelikle geometrinin öğrenilmesi ve anlaşılmasındaki hizmeti büyük olmuştur.

    Keza Osmanlıca sözcüklerle karşılaştırıldığında yapılan işin ne denli önemli olduğu ortaya çıkmaktadır. Yazımızın en altındaki karşılaştırmalarda da görülebileceği gibi bugün kullandığımız matematik ve geometri terimlerinin hemen hemen tamamı Atatürk tarafından türetilmiş olup bu sözcüklerin büyük çoğunluğu tutmuş yani kabul görmüştür. Atatürk’ün yazdığı geometri kitabının adı: “Geometri” dir. Kitap 3. Türk Kurultayı’ndan hemen sonra yazılmıştır.

    Türkçe matematik ve geometri terimlerini Atatürk’e borçlu olduğumuzu biliyor muydunuz?

    “Müsellesin, zaviyetan-ı dahiletan mecmu’ü 180 derece ve müselles-i mütesaviyü’l-adla, zaviyeleri biribirine müsavi müselles demektir.” yerine “Üçgenin iç açıları toplamı 180 derecedir ve eşkenar üçgen, açıları birbirine eşit üçgen demektir.” dememizi Atatürk’e borçluyuz.

    “Müsellesin, zaviyetan-ı dahiletan mecmu’ü 180 derece ve müselles-i mütesaviyü’l-adla, zaviyeleri biribirine müsavi müselles demektir.” Osmanlıca bilmeyenlerimizin bu cümleyi anlayacağını sanmıyoruz.

    Bugün kullandığımız Türkçe ile yukardaki cümle şu anlama geliyor: “Üçgenin iç açıları toplamı 180 derecedir ve eşkenar üçgen, açıları birbirine eşit üçgen demektir.”1937 yılından önce öğrenciler matematiği Osmanlıca terimlerle öğreniyorlardı. Daha doğrusu öğrenmiyorlar, ezberliyorlardı. Ta ki, Atatürk’ün bizzat yazdığı Geometri kitabında yeni matematik terimler geliştirilene kadar bu durum böylece sürüp gitti.

    Atatürk’ün Geometri İsimli Kitabı Yazmasının Sebebi:

    1937 yılının Kasım ayında yeni bir eğitim ve öğretim yılına girilirken, Mustafa Kemal Atatürk, Türk Dil Kurumu’nun çeşitli bilim dallarına ait Türkçe terimleri saptadığını, bu sayede dilimizin yabancı dillerin etkisinden kurtulma yolunda önemli adım attığını ilan eder. Aynı yıl içinde okullarda, eğitim Türkçe terimlerle basılmış olan kitaplarla yapılmaya başlanmıştır. Bu olay kültür hayatımız için önemli bir adım olmuştur. Atatürk, dilde özleşmeyi olanakların son kertelerine kadar zorlamış, bilim ve düşünce dilinin sadeleştirilmesinin ve eğitimin Türkçe yapılmasının gerekliliğini her yerde önemle vurgulamıştır. Atatürk’ün geometri kitabını yazmasındaki sebep:

    ● Türkçeyi yabancı kelimelerden arındırarak anlaşılır bir haline getirme çalışmalarına hizmet etmek
    ● Bilim dilinin de anlaşılır öz bir Türkçe olmasını sağlamak
    ● Böylelikle Türkçeyi bir bilim dili haline getirmektir.

    Bazı Osmanlıca Geometri Terimlerinin Atatürk Tarafından Türetilen Türkçe Karşılıkları

    Bu’ud - boyut
    mekan - uzay
    satıh - yüzey
    kutur - çap
    nısf-ı kutur - yarıçap
    kavis - yay
    muhit-i daire - çember
    mümâs - teğet
    zâviye - açı
    re’sen mütekabil zâviyeler - ters açılar
    zâviyetan’ı mütabâdiletân-ı dâhiletan - iç ters açılar
    kaaide - taban
    ufkî - yatay
    şâkulî - düşey
    amûd - dikey
    zâviyetân-ı mütevâfıkatân - yöndeş açılar
    va’zîyet - konum
    mustatîl - dikdörtgen
    muhammes - beşgen
    müselles-i mütesâviyü’l-adlâ’ - eşkenar üçgen
    müselles-i mütesâviyü’ssâkeyn - ikizkenar üçgen
    şibh-i münharif - yamuk
    mecmû - toplam
    nisbet - oran
    tenasüb - orantı
    mesâha-i sathiyye - alan
    müştak - türev
    müsavi - eşit
    mahrut - koni
    faraziye - varsayı
    hat - çizgi
    mukavves - eğri
    seviye - düzey
    dılı - kenar
    muvazi - paralel-koşut
    menşur - pürüzma
    hattı mail - eğik
    veter - kiriş
    re’s - köşe
    zaviyei hadde - dar açı
    hattı munassıf - açıortay
    muhit - çevre
    kaim zaviyeli müselles - dikey üçgen
    tamamlıyan zaviye - tümey açı
    murabba - kare
    mümaselet - imsiy
    umumi totale – ökül küre - yüre

    Atatürk’ün önerdiği kelimelerden sadece “varsayı, pürüzma, dikey üçgen, dikey açı, tümey açı, imsiy, ökül, yüre” terimleri yerine, bugün sırasıyla “varsayım, prizma, dik üçgen, dik açı, tümler açı, benzerlik, tüm/bütün, küre” terimleri kullanılmaktadır.

    Sponsorlu Bağlantılar

    Muhtar kaç yılda bir değişir, muhtarlık görev süresi kaç senedir, muhtarlık seçimleri ne kadar sürede bir yapılır?

    Sıfır Sayısını kim icat etti, 0′ı ilk kim buldu, mucidi kimdir?

    Bu sayfadaki "Atatürk geometri kitabını neden yazdı? Atatürk niçin bir geometri kitabı yazmıştır?" konusuyla ilgili fikrinizi merak ediyoruz? Tespit ettiğiniz hata ve eksiklikleri bize yazın! Eleştirileriniz de en az övgüleriniz kadar bizim için değerlidir.

    Tek Yorum

    1. ece
      25 Şubat 2013

      güzelmiş

    Yorum Yapın

    E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

    Current day month ye@r *