Atatürk’ün Ölçme Birimlerinde Yaptığı Yenilikler, Devrimler, Değişiklikler Nelerdir Hakkında Bilgi Kısa Özet

107 14
Sponsorlu Bağlantılar

Atatürk Önderliğinde Ölçme Birimlerinde Yapılan Yenilikler

Atatürk dünya ile ilişkilerimizi düzenli yürütmek için ölçü birimlerinde değişiklikler yaptı.
1 Nisan 1931 tarihinde çıkarılan 1782 Sayılı Kanunla, eski ağırlık ve uzunluk ölçüleri değiştirilmiş; arşın, endaze, okka, çeki gibi hem belirli olmayan hem de bölgelere göre değişen eski ölçüler kaldırılmıştır. Medeni ölçü sayılan onlu yönteme uygun, metre ve
kilogram gibi uzunluk ve ağırlık ölçüleri kabul edilmiştir. Uzunluk ve ağırlık ölçülerinde yapılan bu değişiklikler, ülkede ağırlık ve uzunluk ölçülerinde tek bir sistemin uygulanmasını sağladığı gibi uluslararası ticari ilişkilerde de yararlı olmuştur.

Uzunluk ölçüsü birimi olarak arşın, endaze; ağırlık ölçüsü birimi olarak okka, dirhem gibi ölçüleri kaldırarak bugün kullanmakta olduğumuz ölçü birimlerini kabul etti.

Yurdumuzda daha önce takvim Hicri takvime göre düzenlenmişti. Buna göre dünyanın kullandığı takvimle aramızda 580 yıl kadar bir farklılık vardı. 1 Ocak 1926 tarihinden sonra bizde de Miladi takvim kullanılmaya başlandı. Eskiden ülkemizde ezani saat kullanılıyordu. Bu saat uygar ülkelerin kullandığı saate uymuyordu. Takvimde olduğu gibi saatler arasındaki bu uymazlık büyük karışıklıklara neden oluyordu. Bunları ünlemek için takvimle birlikte bugünkü kullandığımız saat kabul edildi.
Hafta tatili Cuma’dan Pazar gününe alındı.

Atatürkün Ölçme Birimlerinde Yaptığı Yenilikler Kısaca Özet Olarak Nelerdir sorusu hakkında bilgileri sizlere madde madde sunmak istiyoruz.

Ölçü Birimlerinde Yapılan Yenilikler

ataturk-resimleri

  • 26 Aralık 1925 tarihinde çıkarılan 698 sayılı kanuna göre Türkiye Cumhuriyeti’nde kullanılan resmi devlet takvimi olarak artık Milâdî Takvim kabul edildi. Böylelikle Ülkemizde 1 Ocak 1926 tarihinden sonra miladi takvim kullanılmaya başlandı.
  • Türkiye’deki kullanılan saat sistemi 26 Aralık 1925 tarihinden sonra “Günün 24 Saate Taksimine Dair Kanun”’un mecliste kabul edilmesinden sonra değişti. 697 sayılı kanun, 2 Ocak 1926 tarihinde Resmi Gazete yayını ile birlikte yürürlüğe girdi.
  • 20 Mayıs 1928 tarihinde kabul edilen 1288 numaralı kanun  sonrasında Türkiye’de 1 Haziran 1929 tarihinden sonra uluslararası rakamların ülke genelinde kullanılması mecburi hale geldi.
  • Onlu yönteme göre uygun olan uzunluk ve ağırlık ölçüleri 26 Mart 1931 tarihinde kabul edilen 1782 Sayılı Kanunla kullanıma girdi.

Atatürk’ün Eski Ölçülerde yaptığı Deşiklikler

 

4. Sınıf Performans Ödevi

 

Eski Türk ölçü birimleri

 

“Eski Uzunluk Ölçüleri”

Çarşı arşını

Daha çok çarşı ve pazarda kullanılırdı. Metre hesabıyla çarşı arşını 68 cm’dir.

Bina ve mimar arşını 75,8 cm’dir. Bu arşının uzunluğunda zamanla değişiklikler oldu. Üçüncü Selim Han abanoz ağacından bir mimar arşını yaptırdı. Bunun ölçü olarak kullanılmasını istedi ve kütüphaneye kaldırttı. Bunun bir tarafı 24 parmağa ve her parmak 10 hat’ta bölündü. Böylelikle bu bölümle basımevinde kullanılan punto büyüklükleri de alınabilecekti. Diğer tarafı sadece 20 eşit parçaya bölündü. Değerli kumaşları bilhassa ipekleri ölçmede endaze kullanılırdı (endaze 65,25 cm’dir). Türkiye’de 26 Mart 1931 tarih ve 1782 sayılı kanunla arşın ölçü birimi kaldırılıp yerine metre sistemi kabul edildi. 1933’ten sonra da arşının bütün çeşitleri tamamen ortadan kaldırılıp metre sistemine geçildi. Zirai mimari, arşın ve endâze ölçü birimlerinin ast ve üst katları aşağıda gösterilmiştir.

 

1 çarşı arşını = 8 rubu

Endaze

1 endaze = 8 rubu

1 rubu = 2 bedel

Zirai

1 merhale = 2 berid

1 berid (menzil) = 4 fersah

1 fersah = 3 mil

1 mil = 2500 zirai

1 kulaç = 2,5 zirai

Parmak

1 parmak = 12 hat

1 hat = 12 nokta = 0,00263 m

1 nokta = 0,00022 m

1 kulaç = 2,5 zirai =1,895 m (ip boyu, su derinliği, kuyu derinliği vb. için)

1 kara mili = 2500 zirai = 1895 m (kara yolculuğundaki mesafeler için)

1 fersah = 3 mil = 7500 zirai = 5685 m

1 berid (menzil) = 4 fersah = 12 mil = 30900 arşın = 22740 m

1 merhale = 2 berid = 45080 m

1 çarşı arşını = 8 rubu (urup) = 0,680 m (kumaş için)

1 rubu = 2 kirah = 0,085 m

1 kirah = 0,0425 m

1 endaze = 8 rubu (urup) = 0,650 m (artan ipekli fiyatlarına karşılık konulan ölçü birimi)

 

 

“Eski Ağırlık ölçüleri”

 

Ağırlık ölçü birimi de uzunluk ölçü birimi gibi farklılıklar gösteriyordu. Şimdi kullanılan ağırlık birimi kilogram olup 0 derecede bir desimetreküp suyun ağırlığı olarak tanımlanmış ve Uluslararası Ölçü ve Ağırlık Birliğinden Türkiye’ye bir örnek verilmiştir.1874 yılı iridyumlu platin alaşımından 1928/29 da yapılmış olan 42 no.lu Türkiye milli kilogram prototipinin kullanılmasında gösterilen dikkatsizlik ve özensizlikten dolayı bozulduğunun anlaşılması üzerine 1953 yılında yapılan 54 numaralı prototipi ile değiştirilmiştir.

 

Okka

1 tonilato = 4 çeki

1 çeki = 4 kantar

1 kantar = 44 okka(kıyye)

1 batman = 6 okka(kıyye)

1 okka(kıyye) = 400 dirhem

 

 

Dirhem

Osmanlı Döneminde kullanılan 1 dirhem

1 dirhem = 4 dönük

1 dönük = 4 kırat

1 kırat = 4 bakray

1 bakray = 4 fitil

1 fitil = 2 nekir

1 nekir = 2 kıtmir

1 kıtmir = 2 zerre

 

Günümüz Ölçüsü Kilograma Göre Kıyaslama

1 okka (kıyye) = 400 dirhem = 1282,945 gr (1280 gr)

1 batman = 6 kıyye = 7,544 kg

1 kantar = 44 kıyye = 100 ludre = 56,320 kg

1 çeki = 4 kantar = 176 kıyye = 225,798 kg

1 tonilato = 1000 kg = 4 çeki + 1 kantar + 37,4 okka

1 tonilato = 17 kantar + 31 okka + 183 dirhem

1 miskal = 1,5 dirhem = 4,8 gr

1 dirhem = 4 dünük = 3,2 gr

1 dünük = 4 kırat

1 kırat = 4 bakray = 1/24 misgal

1 bakray = 4 fitil

1 fitil = 2 nekir

1 nekir = 2 kıtmir

1 kıtmir = 2 zerre

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“Eski Alan Ölçüleri”

 

1 arşın (zirai)² = 0,57417 m² = 4 ayak²

1 dönüm (yeni) = 2500 m²

1 dönüm (büyük) = 2720 m²

1 dönüm (atik) = 4 evlek = 1600 zirai² = 918,672 m² (bir kenarı 40 arşın (zirai) olan kare)

1 atik evlek = 400 arşın² = 229,668 m²

1 yeni evlek = 100 m²

1 cerip = 3600 zirai² = 2067,012 m²

1 ayak² = 144 parmak² = 0,14354 m²

1 parmak² = 144 hat² = 0,00099751 m²

1 hat² = 144 nokta² = 0,000006927 m² ” 1 çarşı arşın² = 0,46240 m²

1 urup² = 0,007225 m²

1 kirah² = 0,0018062 m²

1 endaze² = 0,422500 m²

1 urup² = 0,0066015 m²

 

“Eski Zaman Ölçü Birimleri”

Hicri (Hicret) Takvimi: Ay yılını esas alır. Başlangıç olarak Hz. Muhammed’in Mekke’den Medine’ye

Hicret ettiği 622 yılını alır. Bugün Ramazan, mevlitler gibi dini günlerde bu takvimi

Kullanmaktayız.

Rumi Takvim: Osmanlı devletinde resmi ve mali işlerde kullanılmak üzere 19. yüzyıl başlarından itibaren yürürlüğe giren takvimdir. Güneş Yılını esas alır.

 

Gün ve Saat Tanımı

İslam dünyasında yeni gün güneşin batışıyla başlar. Güneş ufukta kaybolunca saat 12 ya da 0’dır. Bir sonraki güneş batışına kadar geçen süre 2×12 saate ayrılır. Ezani saat adı verilen bu saat tanımında, günün başlangıcı değişmekte ancak gün boyunca bir saatlik süre aynı kalmaktadır.

 

Bunun dışında Helenistik çağdan kalma başka bir saat kavramı, Zamanı saat’ta kullanılır. Bu saat kavramında gündüz ve gece süreleri kendi başlarına ayrı ayrı 12 eşit parçaya bölünür. Tanım gereği bir günün süresi aynı kalmakla birlikte, gündüz ve gece saatlerinin süreleri mevsime bağlı olarak değişir.

 

 

 

Eski Ölçülerin Yol Açtığı Sorunlar

Cumhuriyet döneminden önce Batı uluslarından ayrı takvim, saat, sayı ve ölçülerin kullanılması, hafta tatillerinin cuma günü olması, takvimin başlangıcı olarak Hazreti Muhammet’in Mekke’den Medine’ye göç ettiği tarih olan 622 yılının alınması (hicri takvim), sayı olarak eski sayıları, ölçü olarak da okka, dirhem, arşın, endaze, vb. ölçülerin kullanılması, Türk toplumu ile Batı toplumları arasındaki ilişkilerde büyük karışıklık ve güçlüklere yol açmaktaydı.

 

 

 

Atatürk’ün Önderliğinde Ölçü Birimlerinde yapılan Değişiklikler

Osmanlı Devleti’nde kullanılan saat, takvim ve ölçüler, Avrupa devletlerinde kullanılanlardan farklıydı. Bu durum, sosyal, ticarî ve resmî ilişkileri zorlaştırıyor, bazı karışıklıklara sebep oluyordu. Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde bu farklılığı gidermek için bazı çalışmalar yapıldı. Fakat yeterli değildi. Cumhuriyetin ilânından sonra bu zorluklan ortadan kaldırmak için çalışmalara başlandı.

Zaman Ölçülerindeki Değişiklikler:

Önce 26 Aralık 1925’te çıkarılan bir kanunla, o zamana kadar kullanılmakta olan, Hicrî ve Rumî takvimlerin yerine Milâdî takvim kabul edildi, 1 Ocak 1926’dan itibaren de kullanılmaya başlandı. Böylece devlet işlerinde karışıklık önlendi. Takvimdeki bu değişikliğin yanında, alaturka denilen, güneşin batışına göre ayarlanan saat yerine, çağdaş dünyanın kullandığı saat sistemi kabul edildi. Batıdan alınan zaman ölçüsü ile bir gün 24 saate bölünüp, günlük hayat düzene sokuldu. 1935’te çıkarılan bir kanunla, cuma günü olan hafta tatili değiştirilip, cumartesi öğleden sonra ve pazar günü hafta tatili olarak kabul edildi. Bu yeniliklerin yanında millî bayramlar ve tatil günleri de yeniden düzenlendi.

Uzunluk ve Ağırlık Ölçülerindeki Değişiklikler:

1928 yılında yapılan bir değişiklikle milletlerarası rakamlar kabul edildi. 1931’de kabul edilen bir kanunla eski ağırlık ve uzunluk ölçüleri değiştirildi. Eskiden kullanılan arşın, endaze, okka gibi ölçü birimleri kaldırıldı. Bunların yerine uzunluk ölçüsü olarak metre, ağırlık ölçüsü olarak kilo kabul edildi. Uzunluk ve ağırlık ölçülerinde yapılan bu değişikliklerle ülkede ölçü birliği sağlandı.

 

Atatürk’ün Yaptığı Bu Yeniliklerin Sağladığı Yararlar

26 Aralık 1925’te miladi takvimin kabul edilip, alaturka saat yerine Batı’da kullanılan alafranga saatin kabul edilmesiyle, 23 Mart 1931’de çıkarılan yasayla da gram, kilogram, ton, metre, kilometre gibi ölçülerin benimsenmesiyle, bir yandan Batı ülkeleriyle ilişkiler kolaylaştırılırken, bir yandan da yurdun her yerinde tutarlı bir ölçü ve ağırlık düzeni kurulmuş oldu.

Konu etiketleri: atatürkün ölçü birimlerinde yaptığı yenilikler, atatürkün uzunluk ölçülerinde yaptığı yenilikler, atatürk ün ölçüler alanında yaptığı yenilikler, atatürkün ölçü birimlerinde yaptığı yenilikler nelerdir, atatürkün ölçü birimlerinde yaptığı çalışmalar, atatürkün ölçme birimlerinde yaptığı yenilikler, atatürkün ölçü birimlerinde yaptığı değişiklikler, atatürk ün uzunluk ölçü birimlerinde yaptığı yenilikler, atatürk ölçme birimlerinde yaptığı yenilikler, atatürk ün ölçülerle ilgili yaptığı yenilikler, atatürkün uzunluk ölçüleri ile ilgili getirdiği yenilikler, atatürkün ölçme birimlerinde yaptığı değişiklikler, atatürk39ün ölçüler alanında yaptığı yenilikler, atatürkün ölçüm alanında yaptıgı yenilikler, atatürkün ölçü birimlerine yaptığı yenilikler,

 

Sponsorlu Bağlantılar

14 Yorum --> "Atatürk’ün Ölçme Birimlerinde Yaptığı Yenilikler, Devrimler, Değişiklikler Nelerdir Hakkında Bilgi Kısa Özet"

  1. sanane benim adımdan

    çok sağ olun performansa yardımcı oldu .Baya bir yardımcı oldu yani….bu arada birde süper bir site aradığım herşey var+5 e gidiyorum sınıf birincisiyim sayenizde ortalamam 99.9 teşekkürler…

  2. DENİZ

    çok güzel bir site.arkadaşlara katılıyorum.bu arada sanane benim adımdan diyen çocuk yada genç biraz kabalık olmuş yani…:):):)

  3. şevval

    çok iyi ama istediğim bilgilere tam ulaşamadım ATATÜRKÜN ÖN DERLİĞİNDE ÖLÇME BİRİMLERİNE GETİRİLEN YENİLİKLERİN GEREKLİLİĞİNİN NEDENLERİydi ödevim azda olsun bilgi buldum saolun ayrıca bu benim mat ödevim :)

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Current ye@r *