Gündüz Kelebekleri Özellikleri, Nasıl Yaşar, Ne Yer, Üreme Şekli Hakkında Bilgi

120 1
Sponsorlu Bağlantılar

Gündüz Kelebeklerinin Özellikleri Nelerdir? 

  • Resmi gerçek boyutunda görmek için tıklayın.(Resmi göremiyorsanız üye olunuz)<br /> <p>Resmin ismi:  images (39).jpg<br /><br /> Görüntüleme: 0<br /><br /> Büyüklüğü:  8,4 KB (Kilobyte)
  • Resmi gerçek boyutunda görmek için tıklayın.(Resmi göremiyorsanız üye olunuz)<br /> <p>Resmin ismi:  images (38).jpg<br /><br /> Görüntüleme: 0<br /><br /> Büyüklüğü:  8,3 KB (Kilobyte)


Kelebekler faaliyet durumlarına göre gece ve gündüz kelebekleri olarak iki gruba ayrılırlar.
Gündüz kelebekleri gece istirahat edip, gündüz uçarlar. İnce ve hafif vücutludurlar. Anten uçları topuzludur. Kanatları gâyet güzel renk ve desenlerle süslüdür. Uçuşları yavaştır. Bir yere konduklarında kanatlarını yukarıya dik tutarlar. Gece kelebekleri ise dinlenme hâlinde kanatlarını çatı gibi gövdelerinin üzerine kapatırlar veya tamâmen açık bırakırlar. Bu kâideler bütün kelebekler için geçerli değildir. Meselâ; Skiperler pervâne olmadığı halde antenleri incedir. Vücutları kalın ve renkleri mattır. Gündüz uçarlar. Çoğunlukla pervanelerle karıştırılırlar.

  • Hesperioidea
  • Papilionoidea

KELEBEKLERİN ÖZELLİKLERİ

Kelebekler (Lepidoptera) , pul kanatlılar takımında yer alırlar. Dünyada 150 bin kadar kelebek türü bulunmaktadır.

image

kelebekler ikisi büyük ikisi küçük sağlı sollu 4 kanatlı 3 bölümden oluşan vücutlu, 6 bacaklı, bir çift antenli, petek gözlü kanatlı böceklerdir. Kelebeklerin özel renkleri, vücutları üst üste kiremit dizilişi şeklinde renkli gözle zor görüle bilen küçük pullardan gelmektedir.

image

Kelebeklerdeki bu pullar, uçları yassılaşmış ve genişlemiş kıllardır. Bu kelebek pulları genellde güneş ışınlarını yansıtırken kırılmalarla farklı renk görünümleri oluşmasında etkilidir. Kelebek kanatlarının büyüklüğü türden türe değişir. Bazı kelebek türlerinin dişileri tüysüzdür.

Kelebekler emici tipteki hortum (proboskis) şeklinde ağız yapısına sahiptir. Kelebek bu hortumsu ağzı kullanmadığı zamanlar kıvırarak toplar. Kelebekler genelde çiçek balözü emerek beslenirler. Kelebek ayakları tat ve suyu hissetme özelliğine sahiptir. Kelebekler çiçeklerin balözünün tadını ayaklarıyla alırlar ve kelebekler bu çiçek bal özlerini emerler.
Micropterygidae familyasına ait kelebekler çiçek tozu ( polen) ile beslenir ve ağız tipi çiğneyicidir.

image

Micropterygidae familyasına ait bu kelebeklerin tüylü başlarında büyükçe iki petek göz ve çoğunda iki nokta (osel) göz bulunur.

Kelebekler yaşam şekilleri ve genel özelliklerine göre, gece kelebekleri ve gündüz kelebekleri olarak iki gruba ayrılırlar.
Gece kelebekleri genelde kalın ve ağır vücutlarıyla gün batımına doğru ve gece uçarlar. Bu gece kelebeklerinin antenlerinin ucu sivri ve ince kıl gibidir. Bazı kelebek türlerinde antenlerdeki tüyler dizi şeklinde olduğundan bu antenler tarak görünümündedirler.

image

Gece kelebekleri genellikle mat renkleridir. Gece kelebekleri genelde hızlı uçarlar. Bazı kelebek türleri saatte 50 km hızla uçabilir. grup halinde uçan gece kelebekleri bir tehlike algıladıklarında ayrılıp kaçışır ve sonra tekrar bir araya toplanırlar. Gece kelebeklerinin özellikle işitme ve koku alma duyuları da çok gelişmiştir.

Gündüz kelebekleri ise gece saklanıp dinlenip, gündüz ortaya çıkarlar. Gündüz kelebekleri genellikle ince yapılı ve daha hafiftirler. Gündüz kelebeklerinin antenlerinin ucunda topuz gibi bir yapı bulunur.

image

Gündüz kelebekleri desenli ve çok renkli görünüme sahiptir. Gündüz kelebekleri gece kelebeklerine göre yavaş uçarlar. Gündüz kelebekleri, gece kelebeklerinden farklı olarak, bir yere konduklarında kanatlarını dik vaziyette birleştirirler, gece kelebekleri ise kanatlarını sırtını çatı gibi kapatacak şekilde yan yana sırtlarında birleştirirler ya da açık halde bırakırlar.

Skiperler türü kelebekler pervânelerle karıştırılırlar. Bu kelebeklerin antenleri ince, vücutları kalın ve renkleri mattır. Bu kelebekler gündüz uçan kelebeklerdendir.

KELEBEKLERİN ÜREMESİ

Yumurtlama Dönemi

image

Kelebeklerde yumurta ile çoğalırlar.
Kelebek yumurtaları yarım küre, tam küre, silindir veya iğ şeklindedir. Dişi kelebekler yumurtalarını tek tek veya küme halinde ağaç kabukları veya yapraklar üzerine yapıştırarak bırakırlar. Bazı kelebek türleri yumurtaları üst üste yapıştırarak kule meydana getirir. Bazı kelebek türleri yumurtaların üzerini vücutlarından kopardıkları pullarla bir kürk gibi kapatır ve kamufle eder.
Genelde dişi kelebekler, yumurtlarken özellikle tırtılların beslendiği bitki türlerinin üzerine veya yakınına yumurtalarını bırakırlar.

Tırtıl Dönemi

image

Yumurtadan çıkan kelebek larvalarına “tırtıl” denir.
Tırtıllar kışı genellikle tamamen gelişmiş olarak yumurta içinde geçirir. Tırtıllar, ilkbaharla beraber her yer yeşermeye başlayınca kabuğunu yırtar ve dışarı çıkar. Tırtıllarda üç çift göz ve karınlarında 2 ila 5 çift bacak bulunur. Tırtılların ağız yapıları ısırıcı çiğneyici tiptedir. Tırtıllar güçlü çeneleri ile yakın çevrelerindeki yaprakları yiyerek kolay beslenirler.

Tırtılların ipek salgı bezleri vardır. Tırtıllar 4-5 defa deri değiştirirler. Tırtıllar yeteri kadar beslendikten ve zamanı geldiğinde ipek salgısı ile kendilerini ördükleri kozanın içinde saklarlar.

Pupa Dönemi (Koza Dönemi)

image

kelebek kozası içindeki tırtıl, erginin şekillendiği pupa durumuna geçer. Pupa süreci tamamlanınca, kelebek kabuğunu yırtar ve kelebek kozası içinden genç ergin kelebek ortaya çıkar. Bu yeni kozadan çıkmış kelebek, ilk anda hemen uçamaz. Kelebeğin kanatlarındaki damarların açılması ve kan ile dolması gereklidir. Bu arada kelebek kanatlarının kuruması ve güçlenmesi için birkaç saat bekler.

image

Bazı ergin kelebeklerin ömrü sadece bir gün olabilirken, bazı kelebek türleri 1-2 ay yaşayabilmektedir. uzun yaşayan kelebeklerin hayatları birkaç mevsim sürenler kış uykusuna yatar veya daha sıcak bölgelere göç ederler. Bazı kelebek türleri Avrupa’dan Afrika’ya kadar uçabilir.Göç eden kelebek türlerinin göçü tek yönlüdür ve geri dönmezler.

Bazı kelebekler türleri zehirlidir. Bu zehirli kelebekler yavaş uçar ve göz alıcı parlak renklere sahiptir. Bu uyarıcı renkleri onları böceklerle beslenen kuşlar ve diğer canlılara karşı korur. Bazı kelebek türleri de kafa ve göz dokulu olağanüstü görünümdeki kanat desenleri ve antene benzeyen kuyrukları ile düşmanlarını kandırırlar.

image

Bu işaretlere aldanan avcılar, yanlışlıkla başı yerine kelebeklerin kanadına saldırır. Kelebek kanadı yırtılsa da ortamdan kaçabilir. Birçok kelebek türü de kondukları yerlere iyi kamufe olurlar ve kolay kolay fark edilmezler.

GÜNDÜZ KELEBEKLERİ

       Enerjilerini güneşten alan ve gündüz uçan kelebeklerdir. Güneş görünmediği zaman daha yavaş hareket ederler, geceyi bitkilerin üzerinde veya emin bir yerde istirahat ederek geçirirler. Güneşin doğmasıyla birlikte yeniden hareketlenirler.

Gündüz kelebekleri ilkbaharda, özellikle nisan-mayıs aylarında havaların ısınmasıyla birlikte çok sayıda ortaya çıkarlar. Hava sıcaklığının giderek artmasıyla bu sayı, bilhassa temmuz-ağustos periyodunda azalır ve sonbaharda yeniden artış gösterir. Bazı kelebekler 1 yıllık periyod içinde bir kez, örneğin Anthocharis cardamines sadece nisan-mayıs aylarında görülür; bunlar “ tek nesil ” kelebeklerdir. Bazısı yılda iki kez uçar, örneğin Charaxes jasius mayıs-haziran ve ağustos-ekim ayları arasında görülür, bunlar “ İki nesil ”; Pleris rapae ise tüm sezon boyunca görülebilir ki, bunlar “ Üç nesil ” uçan kelebeklerdir.

Kelebek Vadisi’nde tespit ettiğimiz gündüz kelebeklerinin tayininde; Tolman-Lewington, Higgins-Hargreaves, Şengün-Güneyi ve C. Rickards’ ın özel notlarından yararlanılmıştır. Sergilemek amacıyla yakaladığımız örneklerin preparasyonları tarafımdan yapılmış, kurutma işleminden sonra kutularda koruma altına alınmış ve daha sonra çerçevelenmiştir. Buna göre Kelebek Vadisi Gündüz Kelebekleri aşağıda sıralanmıştır.

PAPILIONIDAE

Papilio machaon – Swallowtail (Kırlangıç kuyruk)
Papilio alexanor – Southern swallowtail (Güneyli kırlangıç kuyruk)
Iphiclides podalirius – Scarce swallowtail (Yelken kuyruk)
Zerynthia cerisyi – Eastern festoon

PIERIDAE

Pieris brassicae - Large white (Büyük lahana kelebeği)
Pieris rapae – Small white (Lahana kelebeği)
Pieris mannii - Southern small white (Güneyli lahana kelebeği)
Euchloe ausonia – Dappled white (Yeşil arkalı beyaz)
Anthocharis cardamines – Orange-tip (Turuncu uçlu beyaz)
Colias crocea – Clouded yellow (Krom sarısı)
Gonepteryx farinosa – Powdered brimstone (Limon sarısı)

LYCAENIDAE

Strymonidia spini – Blue-spot hairstreak
Callophrys rubi – Green hairstreak
Nordmannia marcida – Ilex hairstreak
Lycaena phlaeas – Small copper (Bakır kelebeği)
Syntarucus pirithous – Lang’ s short-tailed blue
Lampides boeticus – Long-tailed blue
Celastrina argiolus – Holly blue
Glaucopsyche alexis – The green-underside blue
Polyommatus icarus – Common blue

NHMPHALIDAE

Charaxes jasius – Two-tailed pasha (Paşa kelebeği)
Limenitis reducta – Southern white admiral (Güneyli beyaz amiral)
Nymphalis polychloros – Large tortoiseshell
Vanessa atalanta – Red admiral (Kırmızı amiral
Vanessa cardui – Painted lady (Boyalı hanım)
Polygonia egea – Southern comma
Pandoriana pandora – Cardinal (Kardinal kelebeği)
Clossiana euphrosyne – Pearl-bordered fritillary
Melitaea didyma – Spotted fritillary
Melitaea trivia – Lesser spotted fritillary

LIBYTHEINAE

Libythea celtis – Nettle-tree butterfly

SATYRINAE

Hipparchia syriaca – Eastern rock grayling
Hipparchia fatua – Freyer’ s grayling
Maniola telmessia – Telmessia’ s meadow brown
Hyponephele lupina – Oriental meadow brown
Coenymphia pamphilus – Small heath
Pararge aegeria – Speckled wood
Lasiommata megera – Wall brown
Lasiommata maera – Large wall brown
Kirinia roxelana – Lattice brown
Ypthima asterope

DANAINAE

Danaus chrysippus – Plain tiger

HESPERIIDAE

Pyrgus serratulae – Olive skipper
Pyrgus armoricanus – Oberthur’ s grizzled skipper
Thymelicus lineolus – Essex skipper

Bir Papilionidae türü olan Archon apollinus (False apollo)’un şubat-mart aylarında Vadi’ de uçtuğu sanılmaktadır. Endemik kelebektir.

 

LİSTEDEKİ TÜRLERİN KARAKTERLERİ
 

Papilionidae – (Kırlangıç kelebekleri)
Ülkemizin en güzel, iri ve gösterişli türlerini içeren familyadır. Renkleri canlı ve gözalıcı desenlerle süslüdür. Dünyada, tropik bölgelerde yaygın görülen türleri daha iri, harikulade renklerle bezeli ve genelde kuyrukludur. Larvaların başlarının gerisinde, rahatsız edildikleri zaman ortaya çıkan bir uzantı mevcuttur. Pupa evresini başları yukarı gelecek şekilde geçirirler.

Papilio machaon L. – Swallowtail (Kırlangıç kuyruk)
Hakim renk sarıdır. Sarı zemin üstünde siyah damar ve benekler göze çarpar. Alt kanat kenarları mavi şeritli, alt kanatların ucunda birer turuncu nokta ve yanlarında birer sivri kuyruk uzantısı mevcuttur. 1. nesil kelebeklerin sarı rengi biraz daha koyudur. Erkek ve dişilerin renk ve desenleri aynıdır. Tüm kelebeklerin dişileri erkeklerden daha iridir. 3. nesil kelebeklerdir; mart-mayıs, haziran-ağustos, eylül-ekim aylarında, tüm sezon boyunca görülebilirler. 2. nesil dişiler oldukça iridir.
Larvaları maydanozgillerle beslenir. 1. nesil larvalar Foeniculum vulgare, 2. ve 3. nesiller ise Şeytan otu (Devil grass) veya Maydanoz bitkisi ile beslenir. Ergin kelebekler Kadife çiçeği, Lantana camara (Ağaç minesi) gibi süs bitkileri ve Kekik, Hayıt çiçeği gibi doğal bitkileri severler.
Kanat genişliği: 60-70 mm.

Papilio machaon

Papilio alexanor Esper – Southern swallowtail (Güneyli Kırlangıç kuyruk)
Hakim renk sarısır. İlk bakışta P. machaon’ a çok benzer; sarı zemin üstünde siyah benek ve gövdeye yakın yerde, yukarıdan aşağı siyah şerit iner. Alt kanat ucu dışta bir çift kuyruk ve içte turuncu beneklidir. Dişiler oldukça iri ve kuyruk ucu yuvarlaktır. Kanat kenarları şeritli, dantelalı ve alt kanat şeridi uca doğru genişleyen mavi renklidir. Erkeklerin sarı rengi biraz daha koyudur. İlkbahar kelebeğidir ve mart-mayıs ayları arasında uçar.
Larvaları Opapanax hispidus, Pimpinella saxifraga, Scaligeria cretica, Ferula communis veya Pastinaca sativa türleri ile beslenir. Ergin kelebek Foeniculum vulgare ve ilkbahar çiçeklerini sever. Avrupa’ da rastlanmayan endemik bir kelebek türüdür.
Kanat genişliği: 60-75 mm.
 

Papilio alexanor

Iphiclides podalirius L. – Scarce swallowtail (Yelken kuyruk )
Hakim renk beyazımsı sarıdır. Üst ve alt kanatların ortasından aşağı doğru hançer biçimi siyah desenler iner. Damarlar beyazdır. Üst kanat kenarları siyah, alt kanatlarınki dantelalı ve mavidir. Alt kanatların ucu dışarı doğru kuyruk şeklinde uzar ve bu uzantılar P. machaon’ a göre daha uzundur. Alt kenar ucu iç tarafta turuncu ve mavi renkli bir çift benek vardır. 2nesil kelebeklerdir. 1. nesil kelebeklerin göğüs ve karınları daha siyah kıllarla kaplıdır.
Mart-haziran ve temmuz-eylül periyodlarında uçarlar. 2. nesil kelebekler daha iridir. P. machaon’ a kıyasla Vadi’ de daha az bulunurlar.
Larvaları Vadi’ de kayısı ve badem ağacı yapraklarında görülmüştür. Ergin kelebekler L. Camara, Hayıt ve Kadife çiçeklerine konar. Havada süzülerek yol alır.
Kanat genişliği: 65-70 mm.
 

Iphiclides podalirius

Zerynthia cerisyi Godart – Eastern festoon
Hakim renk sarıdır. Üst kanatlarda siyah, alt kanatlarda siyah ve kırmızı benekler vardır. Dişilerin siyah benekleri daha fazla, kanat kenarları siyah şeritli ve alt kanatlardaki kırmızı benekler daha belirgindir. Alt kanat kenarları dantelalı ve uçlarda dışarı doğru uzanmış kısa bir çift kuyruk göze çarpar. Erkeğin sarı rengi daha koyudur. İlkbahar kelebekleridir ve mart-mayıs arası görülürler.
Larvaları Aristolochia cretica bitkisi ile beslenir. Ergin kelebekler ilkbahar çiçekleri üzerine konar. Balkan ülkeleri (Yunanistan-Bulgaristan) dışında Avrupa’ da bulunmayan endemik türlerdendir. Narin uçuculardır.
Kanat genişliği: 55-60 mm.
 

Zerynthia cerisyi

Sponsorlu Bağlantılar

1 Yorum --> "Gündüz Kelebekleri Özellikleri, Nasıl Yaşar, Ne Yer, Üreme Şekli Hakkında Bilgi"

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Current ye@r *