Kısaca Brezilyanın özellikleri hakkında bilgi

39 2
Sponsorlu Bağlantılar

brezilya.jpg (430×250)

Brezilya nasıl bir ülkedir ve genel özellikleri nelerdir?

Brezilya tipik bir Güney Amerika ülkesidir. Aynı zamanda kıtanın en büyük ülkesidir. Daha çok futbolu ve samba dansıyla tanınır.

Brazilya’da tropik bir iklim mevcuttur. Yazlar doğu ve kuzey doğu bölgsinde sıcak,kışlar kıyıda 20 dereceye kadar ulaşabilir. Brazilya’nın dağlık arazisin’de daha soğuk. Güney’de nemli ve astropikal bir iklim vardır.

Brezilyanın Genel Özellikleri

  1. Nüfus: 190.495.4 (milyon)
  2. Milli gelir: +4.2 (2007 4. Çeyrek)
  3. Sanayi üretimi: +8.5 (2008 Ocak)
  4. Enflasyon: +4.6 (2008 Şubat)
  5. İşsizlik: 8.0 (2008 Ocak)
  6. Ticaret dengesi: +36.5 (2008 Şubat)
  7. Cari işlemler dengesi: -1.2 (2008 Ocak)
  8. Dolar kuru: 1,68
  9. Faiz: 11,18

brezilya-bayragiBrezilya
Yüzölçümü: 8.511.996 km2.
Başkenti: Brasilia.
Dil: Portekizce (Brezilya Portekizcesi/resmi).
Din: Hristiyanlık (% 85 Katolik, % 8 Protestan, Ortodoks), öteki dinler.
Para birimi: 1 real=100 centavo.
Başlıca kentleri: Sao Paulo, Rio de Janeiro, Salvador, Belo Horizonte, Fortaleza, Curitiba, Recife, Porto Alegre, Beiern, Manaus.

Güney Amerika’da devlettir. Yüzölçümü açısından dünyanın beşinci, nüfus açısından altıncı, Güney Amerika’nın en büyük ülkesidir. 5° kuzey enleminden 34° güney enlemine, 35° batı boylamından 74° batı boylamına uzanır. Güney Amerika nüfusunun yaklaşık yarısı Brezilya’da yaşar. Ekvador ve Şili dışında, bütün Güney Amerika ülkeleriyle komşu olup sınırlarının toplam uzunluğu 16.000 km’dir. Ülkenin doğusu, 8.000 km’lik kıyı boyunca Atlas Okyanusu ile sınırlanır. Kıtadaki toprakların yanı sıra, Rocas Atolü ve Fernando do Noronha, İlhas Martin Vaz, Trindade, Periedos de Sao Pedro, Sao Paolo adaları da Brezilya topraklan arasındadır.

Yüzey Şekilleri; Yüzölçümünün büyüklüğüne karşın, And Dağları boyunca uzanan Güney Amerika ülkelerinin belirgin özelliği yükseltilere Brezilya’da pek rastlanmaz. Brezilya topraklarının % 40′ının ortalama yükseltisi 200 m’nin altındadır. Ülkenin yüzey şekilleri bakımından görünümü, genellikle tekdüze ve engebelsizdir. Yer yer dünyanın en eski kıta oluşumlarının görüldüğü ülkede, yükseltilerin büyük bölümünü prekambriyen kratogenler oluşturur. Geniş alanlarda, volkanik ve başkalaşım kayaçları kesintisiz uzanır. Doğuda yer yer 2.000 m’nin üstünde kratogenler batıya doğru sert olmayan bir eğimle alçalır.Son dönemlerde yerkabuğu hareketleri, kimi yerlerde eski kıvrımların belirmesine ve Appalaş tipinde engebellerin doğmasına yol açmıştır. Öte yandan tropikal yağmurların etkisiyle aşman yükseltilerin, alçak eğimli tepelere dönüştüğü görülür. Chapada denilen doğudaki düzlük yaylalar, Canga adı verilen lateritli bir kabukla örtülüdür. Brezilya, yüzey şekilleri bakımından birbirini izleyen üç kuşak üzerinde altı bölgeye aynlır. Birinci bölge; kuzey kuşağında yer alan ve yalnız güney ucu Brezilya sınırları içinde kalan Guyana Kalkanı’dır. Ülkenin kuzeybatısından 100 km kadar içeri giren ve doğu-batı doğrultusunda uzanan bu dağlık bölge, Amazon Irmağı ile Venezuela’da Orinoko Irmağı arasında bir boşaltım havzasıdır. Pacaraima ve Tumucumac sıradağlarıyla Parima (2.450 m) gibi tepelerin bulunduğu bu bölgenin en yüksek noktası Roraima Dağı (2.811 m); Brezilya, Venezuela ve Guyana sınırlarının kesiştiği yerde yer alır. Toprak yapısı kum taşından oluşan bu dağlık bölgede, Amazon kıyısında Manaus Kenti’ nin yukarısına açılan çöküntülerde özellikle üçüncü zaman tortulları görülür. ikinci bölge, Kuzeydoğu Chapadalan’dır. Kuzey ve doğuda kıyı engebeleri, güneyde Sao Francisco Irmağı, batıda Parnaiba Irmağı arasında kalan bölgenin yüksekliği 800-1.200 m arasında değişir. Bölgenin en önemli yükseltileri İbiapaba Dağlan 1.000 m’yi geçmez. Irmak vadileriyle yanlan yaylalar, Atlas Okyanusu’na doğru yumuşak bir eğimle alçalır. Üçüncü bölge, Amazon Irmağı ile kollarının oluşturduğu Yukarı Amazon Havzası’dır. Havza, Brezilya topraklan içinde 3.984.500 km2′lik bir alan kaplar. And Dağları’ndan kaynaklanan Amazon Irmağı, Amazonas Ovası’nı akaçladıktan sonra, geniş bir delta oluşturarak Atlas Okyanusu’na dökülür. Amazonas’ın deniz düzeyinden yüksekliği çok az yerde 150 m’yi geçer. Orta Brezilya kuşağına bir geçiş alanı oluşturan Amazon Havzası’nın güneybatısında Mato Groso Yaylası yer alır. Ortalama 370-900 m yükseltideki bu büyük ve eğimli yaylada, yer yer 1.500 m’yi aşan Apicas, Calbals, Roncador gibi tepeler göze çarpar. Amazon Irmağı‘nın birçok kolunun kaynaklandığı, Amazon Havzası ile Arjantin, Paraguay, Bolivya topraklarına yayılan Gran Chaco arasında, bir eşik bölge oluşturan bu yaylanın doğusunda, ülkenin beşinci bölgesi, dağlık Brezilya Yaylası uzanır. Prekambriyen dönemden kalma tortul kayaçlarla (granit ve billursu tabakalar) kaplı, yaklaşık 400 km genişliğindeki dağlık bölge, Amazon‘un kollarından Tocantis ve Araguala ırmaklarıyla Mato Grosso’dan ayrılır. Yüksekliğin doğuya doğru attığı bu bölgede, Brezilya’nın en yüksek tepeleri sıralanır. Hemen hemen yatay biçimde dizilmiş tortul tabakalar, basamaklı bir yapı gösterir. Bölgedeki başlıca dağ kütleleri, yükseltileri 1.000-2.500 m arasında değişen ve Atlas Okyanusu’na koşut uzanan Serra do Mar, Hatiya, Serra do Montiqueira, Serra do Espinhaço, Chapada Diamantina’dır. Brezilya’nın en yüksek doruğu Bandeira (2.890 m), Montiqueira kütlesi üzerindedir. Parana Irmağı’nın kollarının açtığı vadilerle yanlan bu dağ kütleleri, kuzeye gidildikçe alçalır. Dağlık bölgenin doğusunda, kuzey-güney doğrultusunda uzanan atlas Güney Brezilya Volkanı’ dır. Triyas döneminde lavlar altında kalan bölge, lav tabakaları aşınmaya dayanıklı bir örtü oluşturduğundan bu adla anılır. Serra do Mar kütlesinin güneyinde inişli çıkışlı yaylalar denize kadar uzanır. 30° güney enleminden sonra Serra General ve Campanha çevresinde oldukça düzleşen bölgede, özellikle Rio Grande del Sul Eyaleti’nde, birçok denizkulağının (lagün) bulunduğu alçak kıyı bölgesi uzanır. Paraguay ve Parana ırmaklarının kollarıyla yarılmış bu yumuşak tepeler bölgesinde ırmaklar, çeşitli yerlerde çavlanlar oluşturur. Bazalt ve kumtaşından oluşan, Serra Beral denilen dik bayırlar kıyı şeridini sınırlar.

Irmaklar ve Göller. Irmaklar bakımından zengin olan Brezilya topraklarının büyük bölümü; üç büyük ırmak tarafından sulanır: Amazon, Parana, Sao Francisco. Peru’da, And Dağları’ndan doğan Amazon, dünyanın ikinci, Güney Amerika’nın en büyük ırmağıdır. Ekvatorun hemen aşağısında, Brezilya’nın kuzey bölümünde batıdan doğuya doğru akan Amazon’un Brezilya sınırları içindeki bölümünün uzunluğu yaklaşık 3.200 km’dir. Amazon, Brezilya ve Guyana yaylalarından doğan kollarıyla Amazonas Ovası’nı sulayarak büyük ve geniş bir deltayla Atlas Okyanusu’na dökülür. Dünyada debisi en yüksek ırmak (saniyede 120 bin m3 olan Amazon’a, Brezilya topraklarında binden fazla ırmak katılır: Jari, Japura, Putumayo, Ucayali Juma, Purus ve Madeira, Tapajos, Xingu ve Tocantins vb. Amazon, ülke yüzölçümünün yaklaşık yarısı kadar bir alanı akaçlar. Boşaltım havzasından Tocantins ve Para ile birleşen Amazon, ağız genişliği 320 km’ye yaklaşan bir delta oluşturur. Akımı ve derinliği fazla olduğundan, ağzından içeriye doğru 3.700 km’lik bölümü ulaşıma elverişlidir. Ülkenin ikinci büyük ırmağı Mato Grosso ile Brezilya Yaylası arasında doğal bir sınır oluşturan Sao Francisco’dur (3.199 km).Espinhaço Dağlarından doğar kuzey-güney doğrultusunda dağlık alanları geçer, Alagos ile Sergipe eyaletleri arasında Atlas Okyanusu’na dökülür. Dağlarla Atlas Okyanusu arasındaki kıyı şeridi, Sao Francisco’nun denize döküldüğü yerde yaklaşık 100 km’lik bir genişliğe ulaşır. Bölgedeki yaylaların basamaklar biçiminde dizilişi, Sao Francisco boyunca büyük çavlanlar oluşturmuştur. Bunlardan 81 m yüksekliğindeki Paulo Alfonso, Brezilya’ nın en büyük çavlanıdır. Üçüncü büyük ırmak Parana (Brezilya topraklarındaki uzunluu 2.400 km), Brasilia Kenti yakınlarından doğar, Atlas Okyanusu kıyılarına koşut güney doğrultusunda akar. Brezilya’nın Paraguay ile sınırının bir bölümünü çizen Parana, Arjantin’de Atlas Okyanusu’na dökülür. Mato Groso’dan kaynaklanan Paraguay da (Brezilya sınırları içindeki uzunluğu 800 km) güneye doğru akar, Brezilya-Paraguay sınırının bir bölümünü çizerek Arjantin topraklarında Parana ile birleşir. Paraguay Irmağı’nın Brezilya’dan doğup Arjantin’de denize dökülen üçüncü kolu Uruguay’dır. Serro do Mar kıyı dağlarından doğan Uruguay (Brezilya sınırları içindeki uzunluğu yaklaşık 1.400 km), Brezilya-Arjantin sınırının büyük bölümünü çizerek La Plata Havzası’nda Atlas Okyanusu’na dökülür. Brezilya’nın son büyük ırmağı, ülkenin kuzeydoğusundaki Parnaiba’dır (uzunluğu 1.500 km). Par-naiba da Chapadalar’ın kuzeybatısında, aynı adı taşıyan kentin yakınlarında Atlas Okyanusu’na dökülür. Ülkedeki bütün ırmaklar, ulaşımda yararlanılabilecek kadar büyük olmakla birlikte, ırmak boylarında yüzey şekillerinin basamaklar biçiminde olması, ırmakların çoğunda gemi işletmeciliğini engeller. Buna karşın, Amazon’un Doğu Peru’ya kadar olan bölümü, ülkenin en güney ucunda Rio Grande ile Rio Jami ırmakları ve Sao Francisco’nun Paulo Alfonso Çavlanı’ndan sonra 280 km’lik bölümü Brezilya’nın en önemli ulaşım yollarıdır.

Brezilya, göller bakımından pek zengin değildir. Irmak boylarında su baskınları sonucu oluşmuş küçük göllerle, denizkulaklarının kapanmasından doğmuş göllerin (lagünler) dışında, en önemli iki göl Maranhao ve Piai’dir. Güney Brezilya Volkanı’da Patos, Brezilya-Uruguay arasında uzanan Mirim, iki büyük denizkulağıdır.

İklim; Ülke topraklarının yaklaşık % 93′ü ekvator ile oğlak dönencesi arasında yer alır. 30 enlem kuşağına yayılan ülkede, 3 ana iklim tipi göze çarpar. Bölgelere göre en soğuk ve en sıcak aylar arasında sıcaklık farkı genelde oldukça azdır; ısı farkı az da olsa denize yakınlık ve yükseklik etkenlerine göre değişir. Ayrıca, güneyden kuzeye gidildikçe, bir başka deyişle Ekvatora yaklaştıkça sıcaklık yükselir. Ekvator ikliminin görüldüğü kuzey bölgelerinde sıcaklık ortalaması 30-33°C arasında değişir. Daha güneyde 25°C’ye düşen bu değer, yıl boyunca aynı kalır. Kuzeydoğu bölgelerinde ise ortalama sıcaklık kurak mevsimlerde 38°C’ye kadar yükselir. Amazon Havzası’nda yağışlar ocak-mayıs arasında yoğunlaşır. Amazon çanağında 2.000 mm dolayında olan yıllık yağış, Kuzeydoğu Yaylası’nda 600-700 mm’ye düşer. Astropikal iklimin egemen olduğu Orta Brezilya kuşağında, ortalama sıcaklık 20-25°C arasında değişir. Doğuda, Rio de Janeiro ile Santos arasında 24-27°C olan ortalama sıcaklık, iç kesimlerdeki yüksek yaylalarda biraz düşer. Nemli okyanus rüzgârlarının estiği kıyı kesimlerinde tropikal yağış iklimi görülür. Kıyıya koşut uzanan yükseltiler, bu kesimdeki yağış toplamını artırır. Serra do Mar’da yıllık yağış tutan 4.524 mm’ye kadar çıkar. Ülkenin iç kesimlerinde ise 1.200-1.600 mm arasında değişir. Ilıman iklimin egemen olduğu Güney Brezilya Volkanı’nda sıcaklık ortalaması 20°C dolayındadır. Kış ablarında bölgenin kuzeyinde yükseltilerde sıcaklık 0°C’ye düşerken, güneyden don olayı görülür.

Bitki Örtüsü ve Hayvanlar; Bitki örtüsü, iklim kuşaklarına uyarlı bir yapı gösterir. Amazon Havzası ve 30°C güney enlemine kadar uzanan doğu kıyılarında (Serra do Mar, Montiqueira Dağlan ve Sao Paolo’nun batısındaki yaylalar) yapraklarını dökmeyen ağaçlardan oluşan tropikal ormanlar (selvalar) yer alır. Yayvan yapraklı ve uzun boylu ağaçlar, özellikle Amazon Havzası’nda yoğundur. Tropikal ormanların belirgin özelliği, çok sayıda ağaç ve bitki türünün bulunmasıdır. 3 km2′lik bir orman alanında en az 3.000 tür bitkiye rastlamak olanaklıdır. En yaygın ağaç türleri bombax, Brezilya cevizi, attelea funifera ve kauçuk ağacıdır. Yapraklarını durgun suların üzerine bir tepsi gibi seren kraliçe tepsisi, Amazon ve kollarının aktığı ormanlarda çok bulunan özgün bir türdür. Doğu kıyılarındaki ormanlarda da sedir, peropa, jakalanda gibi değerli ağaçlar vardır. Kuzeydoğu Yaylası ve Guyana Dağları’nın etekleri, Catinga adı verilen dikenli çalılık ormanlar ve kaktüslerle kaplıdır. Orta Brezilya kuşağında Mato Grosso ve doğusunda Brezilya Yaylası’nda, çayırlar ve yer yer ağaçlıklı savanlar (Campo Serrado) bölgelere özgü bitki örtüleridir. Compoların ara yerlerinde orman adaları (capgo) vardır. Atlas Okyanusu’ nun kıyılarında Salvador’un aşağı kesimlerinde ve Parana Vadisi’nde yaprakları yan döken ağaçlar görülür. Rio Grande del Sul Eyaleti ve Parana Vadisi’nde çam ormanları, ülkenin güney ucunda yerini Pampalara bırakır. Paraguay sının boyunca da Pantaral adı verilen bataklık bir bölge uzanır. Aynca, kuzeydoğuda Piaui ve Maranhao eyaletlerinde palmiye toplulukları, ırmak ağızları ve körfezlerde de sakız ağaçları göze çarpar.

Jaguar, puma, tapir ve armadillo dışında büyük memeli türleri oldukça azdır. Buna karşın, Amazon Havzası’nda 50′ den fazla maymun türünün yanı sıra, 1.800′ü aşkın kuş (makao, tukan, ko-lobri vb), 1.500′ü aşkın balık ve 100′ den fazla sürüngen türü yaşar. Ülkeye özgü başlıca hayvanlar Brezilya karacası, kayman (Brezilya timsahı), kan emici yarasalar ve Amazon Irmağı’nda yaşayan 3 m boyunda, 200 kg ağırlığındaki piraku ve 30-50 cm boyunda, etle beslenen piranha (piraya) balıklarıdır.

Ekonomisi;
Tarım. GSMH’nın % 13′ünü, dışsatımın % 80′ini tarım sektörü karşılamaktadır. Yaşamlarını toprağa bağlı olarak sürdüren halkın büyük bölümü, tarım ve hayvancılıkla geçinir. Tarım kesiminde makine ve yapay gübre kullanımı giderek yaygınlık kazanmaktadır. 1979′dan sonra yeniden ağırlık verilen tarım etkinlikleri, devlet desteğiyle oluşturulan büyük işletmelerde ve küçük aile çiftliklerinde sürdürülmektedir. Dünyanın en büyük kahve üreticisi olan Brezilya, dünya kahve isteminin % 30′unu karşılar. Üretim, özellikle, Sao Paulo, Minas Gerais, Parana ve Espritio Santo’da 2.60 milyon hektarlık işletmelerde yapılır. Ayrıca, Asya dışındaki en büyük pirinç üreticisidir. Şekerkamışı güneydoğu eyaletlerinde; pamuk Sao Paulo, Rio Gran-de del Sul, Paraiba ve Pernambuco’da; tütün Salvador ve Rio Grande del Sul’da; kakao Salvador’da yetiştirilir.

Besin gereksiniminin % 95′inin iç üretimle karşılandığı ülkede, öteki önemli tarım ürünleri manyok, mısır, buğday, soya fasulyesi, yerfıstığıdır. Atlas Okyanusu kıyılarında muz (dünyanın en büyük üreticisi) ve portakal (dünyanın ikinci büyük üreticisidir). Hayvancılık. Ülke, dünyanın önde gelen et üreticisi ülkeleri arasındadır: Sığır, domuz, koyun, keçi, at, eşek ve katır. Küçükbaş hayvanlar; yaylalarda, kıyı ovalarında, özellikle Rio Grande del Sul’da yetiştirilir. Yılda yaklaşık 1 milyon ton balığın avlandığı ülkede, İstakoz, karides vb deniz ürünleri Avrupa ve ABD’ye satılır. Brezilya topraklarının 850 milyon hektarlık bölümü (özellikle Amazon Havzası’nda tropikal bölge) ormanlarla kaplıdır.

Doğal Kaynaklar. Ülke, yeraltı kaynakları açısından zengin olmakla birlikte; bunlardan istenildiği ölçüde ya-rarlanılmamaktadır. Minas Gerais, Carajas ve Corumba’dan çıkarılan demir filizi, dünya üretiminin % 15′ini; Mato Grosso ve Amapa’ tan çıkarılan manganez dünya üretiminin % 36′sını karşılamaktadır.

35 milyar tonluk demir filizi rezerviyle, Rusya Federasyonu’ndan sonra dünyada ikinci sırayı almaktadır. Boksit, tungsten, kurşun, asbest, kalay, kömür, krom, zirkonyum, titanyum, altın, elmas, gümüş, öteki önemli yeraltı zenginlikleri arasındadır.

Yeraltı zenginliklerine karşın, enerji konusunda dışa bağımlılık sürmektedir. Bahia, Alaogas, Sergipe ve Acre’ den çıkartılan petrol tüketimi karşılamaktan uzaktır. Doğal gaz üretimi ise 5.7 milyon m3′tür.

Brezilya hakkında bilgiler – Brezilya hakkında bilinmesi gerekenler – Brezilya tanıtım yazısı – Brezilya nasıl bir yerdir

Brezilya ile ilgili bilmek istediginiz pek çok detayı aşagıdaki yazıda bulabilirsiniz.

KUŞ BAKIŞI – BREZİLYA
Brezilya, dünyanın diğer birçok ülkesine nazaran gerçekten olağanüstü demografik ve tarihî özellikleri olan tropikal bir ülkedir.

Ülke, az gelişmiş bölgeleri ve hatta ilkel yerli toplumları ile tezat teşkil eden dünya çapında modern şehirlerle bezenmiştir. Eski ve yeni, herzaman uyumlu bir şekilde olmasa bile, her yerde yan yana bulunabilmektedir.
Brezilya, doğal kaynaklarının zenginliği, uluslararası ticarette gitgide artan önemli rol oynamaya yöneltilmiş dinamik nüfusu ile çok geniş bir ülkedir.

Brezilya halkı, çok çeşitli insan ve ırkların mevcudiyeti ile belirgin, doğal içtenlikle birleşmiş, zorlukları yenme gücü, engin sanatsal duyarlılık ve çekici yaşam tarzı ile yeni bir toplum yaratmayı amaçlayan çabalar içindedir. Kısaca, Brezilya eşsiz kimliğini; eğitim görmemiş halkının ve Avrupa, Afrika, Asya ve Amerika’daki atalarının etnik, kültürel ve dinsel etkileri ile şekillendirmektedir.

Türkiye’deki kızlar mı daha romantik İngiltere’deki kızlar mı?

Kıta boyutlarında bir ülke olan Brezilya, 8,511,965 km2’lik bir alana sahiptir ve hemen hemen Güney Amerikanın yarısını kaplamaktadır. Daha açık bir deyişle, Ural’lara kadar uzanan Avrupa ülkelerinin toplamından daha büyüktür. Sadece Rus Federasyonu, Kanada, Çin ve Birleşik Devletler büyüklükte Brezilya’yı geçmektedirler. Nüfus yönünden ise altıncı sıradadır.

Brezilya’nın Ekvator ve Şili dışında bütün Güney Amerika devletleriyle sınırı ve 7.310 km uzunluğunda Atlantik sahil şeridi vardır. Ülkenin nehir taşımacılığına elverişli 50.000 km’lik geniş bir nehir ağı mevcuttur. En önemlileri Amazon ve Tocantins-Araguaia nehir havzalarıdır, bunları São Francisco ve Paraná nehirleri izler. Söz konusu havzaların sadece ilk ikisi toplamın %56’sını oluşturur. Kabaca Brezilya’nın 2/3’si, yüksekliği 200 metreden 1.200 metreye kadar değişen, ancak alçak sıradağlarıyla kesilen yaylalardan oluşur. Ülkedeki en yüksek tepe Venezuela sınırı yakınındadır ve 3.014 m yüksekliktedir. Kuzey Ovası ülkenin en geniş ovası olup Amazon nehri tarafından sulanır. Sular o kadar güçlüdür ki yağmurlu mevsimlerde denizin 200 km kadar içine akar.

Brezilya topraklarının %90’nından fazlası Güney Yarıkürede yeralmaktadır. Oğlak dönencesi São Paulo’yu boydan boya geçerken, kuzey sınırının kuzey 5 enleme kadar uzandığını görünce, insan, ülkenin büyüklüğünü anlayabilir.

Avrupa’da eşcinsel evliliğin serbest olduğu ülkeler listesi

Topraklarının çoğu bu nedenle Tropikal kuşaktadır. Bununla beraber, ülke, Amazon bölgesinin nemli sıcaklığı, Kuzeydoğunun “Sertão” bölgesinin kuru sıcaklığı, ve kıyı bölgelerinin nefis sürekli ılık ikliminden, yaylaların çoğu bölgelerindeki serin akşamlar ile kış aylarında kar ve don olaylarının meydana geldiği güneydeki ılıman iklime kadar çok değişik iklimlere sahiptir.

MERKEZ – BATI
Merkez Batı; Mato Grosso, Mato Grosso do Sul, Goiás ve ulusal başkent Brasília’nin bulunduğu Federal Bölgeden oluşur. Brasília 1960’ta kurulmuştur. Bir zamanlar Brezilya’nın en bakımsız sınır yöresi sayılan ancak halen çarpıcı tasarımı ve fütüristik mimarisi ve yeraltı kaynakları ve geniş ölçüde çiftçiliğe dayanan altyapısı ile artık hızla büyümekte olan önemli bir kalkınma bölgesidir.

Karayolları, havayolları ve en çağdaş iletişim imkanları Brasília, Goiânia, Cuiabá, Campo Grande ve bölgedeki diğer kentleri modern dünyanın işlek merkezleri haline getirmiştir. Ancak bilgisayar çağının tırmanış hızının hissedilemediği Pantanal bataklıkları da mevcuttur.

ARBİS-Y Nedir? ABIS-Y Hakkında Bilgiler

Pantanal, yeryüzündeki el değmemiş yaban hayatının son ana rezervlerinden biridir. Baştanbaşa gür bitkilerle kaplanmış, nehirlerle baştan başa kesilmiş ve berrak göllerle süslenmiş çok geniş dümdüz ovalardan oluşan gerçek bir ekolojik sığınaktır. Jaguarlar, timsahlar, tape’ler, peccariler ve yüzlerce kuş çeşidi, Pantanal’i büyüleyici manzaralar ve seslerle renklendiren, çeşitlendiren unsurlardır. Hiçbir tecrübe burada bir gözün yapacağı Safariden daha ödüllendirici olamaz.

Orta-Batı, Caldas Novas ve Goiás’daki kaplıcaları yanısıra yeryüzündeki en görkemli kum plajları ve en iyi balık avlama yerlerinden biri olan muhteşem Araguáia nehri gibi daha birçok doğal eğlence imkanlarına sahiptir.

KUZEY
Kuzey bölgesi hemen hemen Brezilya topraklarının yarısını kaplar. Yöre, hemen hemen baştan başa, gerçek bir serüven cenneti olan geniş Amazon yağmur ormanları ile kaplıdır. Doğa, bölgede, bitkilerin, hayvanların hatta insanların yaşam tarzını zorlayan egemen güçtür. 1.800 çeşit kuş, 250 çeşit memeli, 1.500 çeşit balık bölgede benzersiz bir renk ve ses cümbüşü yaratır.

Bir Kayserili Amsterdam’a 4/5 saatte nasıil gidebilir?

Son yüzyıldaki kauçuk patlaması süresince Amazon bölgesi dünyanın en büyük doğal kauçuk üreticisi idi. Bu bölgedeki kentler bugün bile muhteşem zenginlik ve şatafat çağının izlerini taşımaktadır. Manaus, tüm dünyadan ithal edilen malların gümrüksüz olarak satılabildiği serbest bölge ve, birçok heyecan verici gezilerin çıkış noktası olan önemli bir endüstriyel merkez ve Amazon’a ana giriş kapılarından biridir. Dünyadaki en büyük nehir adaları topluluğu olan Rio Negro’daki 1.000’den fazla adadan oluşan doğal rezerv Anavilhanas’ı da kaçırmamalısınız.

Bölgeye bir başka ana giriş yolu olan Belém, Amazon nehrinin denizle buluştuğu yerde kurulmuş sevimli bir kenttir. Santarem, Porto Velho, Macapá ve Rio Branco gibi diğer şehirler şaşırtıcı doğal manzaralar ve ekzotik serüvenler sunarlar.
Şüphesiz bölgenin ana çekici yerlerinden biri de dünyanın en büyüğü Amazon Nehri Havzasının kendisidir. Amazon ve kolları dünya tatlı suyu kaynaklarının %20’sini oluşturur. Dünyadaki yirmi en büyük nehrin on tanesi Amazon Bölgesindedir. Nehirler, gür bitki hayatı ve büyüleyici kır manzaraları ile doğal dünyada görülecek en etkileyici yerlerden birisidir.

KUZEY DOĞUKuzeydoğu benzersiz plajları ve zengin mirası ile bir ziyaretçi cennetidir. Tarihî kiliseler, kolonyal mimari, renkli dünyevî ve dinî kutlamalar bölgesidir.

Kuzeydoğu, Brezilya’nın Avrupalılar tarafından sömürgeleştirilen ilk bölgesidir. Yerel halk ile Afrikalı kölelerin adetlerinin karışması güçlü ve değişik bir folklorik geleneğin oluşması ile sonuçlanmıştır.

Kuzeydoğunun her şehri kendi bireysel özelliklerine sahiptir. Salvador eyaletindeki Bahia şehri kiliseleri ve nefis şekilde yenilenen Pelourinho adındaki şehir merkezi; ve dinamik karnavalı yanısıra, “Capoeira” (dans olarak geliştirilmiş döğüş sanatı) gibi Afrikalı gelenekleri ve kentin caddelerinde beyaz elbiseleri içinde hindistan cevizi tatlıları ve baharatlı yemekler satan meşhur “Baianas” ile ünlüdür. Recife, Pernambuco ve komşu Olinda kasabası – bir dünya miras alanı – tarihî binaları ve Brezilya’daki en canlı, en geleneksel ve seçkin karnavalları ile ünlüdür. Campina Grande ve Caruaru “Sertão”’nun (yarı kurak iklimi ile belirgin kırsal bölge) ana merkezleridir. Maceió da benzerleri Aracaju, João Pessoa ve Natal gibi olağanüstü güzellikte plajları ile tanınır. Fortaleza’nın sembolü şehrin sahilleri boyunca görülen “Jangada” (Balıkçılıkta kullanılan yelkenli sal)dır. Teresina, sahilde yerleşik olmayan tek Kuzeydoğu başkentidir, ancak Parnaiba nehri üzerinde nefis akarsu plajları mevcuttur. Enfes mimarisi ve zarif seramik çinilerle dekore edilmiş ön dış cepheler, Fransız sömürgecileri tarafından kurulmuş sevimli São Luis’in en belirgin özelliğidir.

Kuzeydoğu, eşsiz güzellikler ve çarpıcı tezatlar bölgesidir. Plajları, beyaz kumları, ılık suları ve berrak gökyüzü ile dünyanın en çok ödüllendirilen yerleri arasındadır. Halkı konuksever ve yaratıcıdır, tarihinin gücünü ve geleneklerini tüm bölgede yer alan birçok festivaller ve törenlerle, ama ayni zamanda gerçek duyumsal tatlara dayali mutfağı ile her damağa, Avrupa, yerli ve hepsinden önce Afrika lezzetlerini, baharatlarını ve yemek adetlerini harmanlayan görkemli yemeklerle yansıtır.

GÜNEYDOĞUGüneydoğu, Brezilya’nın ana giriş kapısıdır. São Paulo, Rio de Janeiro ve Belo Horizonte dünya çapında oteller ağı, lokantaları, ulaşım ve diğer hizmetleri ile ülkenin sanayi ve madencilik merkezleri olan en büyük üç kentidir. Güneydoğu aynı zamanda, büyüleyici müzeleri, sömürge kasabaları ve nefis doğal manzaraları ile zengin bir tarihî çevre oluşturur. Bölge dört eyaletten oluşur -São Paulo, Rio de Janeiro, Minas Gerais ve Espírito Santo.

Türk Hava Yollarının son 33 yılda yaptığı kazaların listesi

São Paulo şehri Latin Amerika’daki en önemli ve dinamik sanayi ve ekonomi merkezidir. Etnik çeşitlilik ve aktif gece hayatı ile ünlü kozmopolit bir şehirdir. Lübnan, Japon, Çin, Alman, İtalyan, Portekiz ve Fransız mutfağı kentin yemek pişirme ve gastronomi ağındaki tercihlerinden birkaçıdır. Rio de Janeiro hiç şüphesiz Brezilya’nın en ünlü kentidir. Dağlarla deniz arasında yerleşmiş olan Rio, İpanema ve Copacabona gibi en destansı bazı plajlarla ve Sugar Loaf ve Corcovado tepesindeki İsa Peygamber heykeli gibi uluslararası üne sahip yerleri barındırır. Sıcak ve sevgi dolu atmosferi, meşhur karnavalı ile tanınan bir eğlenceseverler kentidir.

Rio de Janeiro ve São Paulo eyaletleri aynı zamanda doğal manzaraları ve plajları ile de ünlüdür. Rio’nun dağ kasabalarına Petrópolis, Teresópolis ve Nova Friburgo da dahildir. En güzel plajlarından bazıları Angra dos Reis, Parati, Cabo Frio ve Búzios’ta bulunur. São Paulo’ya gelen ziyaretçiler ya Guarujá’daki plajlardan veya Campos do Jordão, Serra Negra ve Águas de Lindóia’daki dağ manzaralarından yararlanırlar.

Minas Gerais eyaleti büyük tarihî öneme ve uçsuz bucaksız doğal güzelliğe sahip bir bölgedir. Ouro Preto, Mariana, Sabará, Congonhas ve São João del Rey gibi tarihî kasabaları, Brezilya’nın kolonyal geçmişinin bütün boyutlarının algılanmasını sağlar. Modern başkent Belo Horizonte yakınında Lapinha ve Maquiné’de herbiri ayrı bir doğal harika olan mağaralar vardır. Minas’ın ünlü kaplıcaları mineral kaynaklarıyla eyaletin güneyinde yer alır.

Bölgenin en kuzeyindeki eyalet Espírito Santo, enfes plajları; eyalet başkenti ve dinamik limanı Vitória ve Guarapari ve Marataízes gibi şirin şehirleri ile dikkati çeker.

GÜNEY
Güney, Brezilya’nın, dört mevsimi açıkça yaşayan yegane bölgesidir. Kışlar serindir ve bazı yıllarda kar yağar, ancak sadece dağlara… Bölge, ormanlı dağlar ve çayırlı ovalarla kaplı Paraná, Santa Catarina ve Rio Grande do Sul isimli üç eyaletten oluşur. 19’uncu yüzyılda Alman, İtalyan, Lübnanlı, Polonyalı ve diğer uluslardan birçok insanı getiren göç dalgası nedeniyle tüm bölgede güçlü bir Avrupa etkisi hissedilir.

Paraná eyaletinin başkenti Curitiba, üstün yaşam kalitesi ile ünlüdür. Paraná aynı zamanda her ikisi de dünyanın en büyükleri olan; Brezilya, Paraguay ve Arjantin sınırlarının birleştiği noktada yeralan, Iguaçu Şelalesi ve Itaipú Barajının bulunduğu yerdir.

Santa Catarina sahili enfes plajları ile ünlüdür: başkent Florianopolis bir ada üzerine kurulmuştur ve birçoklarına kolay geçiş sağlar. Eyaletin iç kısmında, güçlü Alman etkisinin hissedildiği Blumenau, Brusque ve Joinville gibi kentler de bulunur.
Rio Grande do Sul, halen değişmez gelenekleri “Churrasco” yemeyi (açık ateş üzerinde şişe geçirilerek kızartılmış sığır eti) ve “Chimarrão” (buruk Paraguay ot çayı) içmeyi sürdüren Brezilya’nın ünlü Pampas çobanları “gaúcho”ların vatanıdır. Eyalet başkenti Porto Alegre yakınında gelişen sanayi ve kültür merkezleri Canela ve Gramado muhteşem dağ şehirleridir. Caxias do Sul ve Bento Gonçalves ise Brezilya’nın en kaliteli şarabını üretirler.

TARİHBrezilya, 1500 yılında Portekizli denizci Pedro Álvares Cabral tarafından keşfedildi ve üçyüz yıldan daha uzun bir süre Portekiz sömürgesi olarak kaldı. Brezilya 1822 yılında Portekiz’e karşı bağımsızlığını ilan etti. Önce Imparatorluk daha sonra da 1889’da Cumhuriyet oldu. Sömürge döneminin başlangıcında Brezilya’nın ilk başkenti Salvador’du, ancak 1763’te Rio de Janeiro’ya taşındı. 1960’ta Brasília, Federal Hükümetin bulunacağı başkent olarak ilân edildi.

Brezilya’nın Portekiz tarafından sömürge haline getirilişi Avrupalı sakinlerinin kendi yaşam tarzlarını ortaya koydukları Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Afrika kolonizasyonlarindan esas itibariyle farklı bir şekilde olmuştur. Avrupalı yeni göçmenlerin, çoğunlukla da Portekiz asıllı olanların, Brezilya’nın bağımsızlığına kadar sürekli akışı olmakla birlikte Avrupalı, yerli ve Afrikalı unsurlar arasında başlangıçtan itibaren herbirinin gerçek Brezilya uygarlığını oluşturmak üzere önemli katkıları ile hızlı bir entegrasyonu mevcuttu.

Brezilya’daki göçmenlerin kazançlarının büyük bir bölümünün 17’nci yüzyıl boyunca Portekiz krallığınca ellerinden alınmasına kızmasıyla Brezilya milliyetçiliğinin ilk heyecanları duyulmaya başlandı. Daha 18’nci yüzyılın sonlarına gelinmeden, “Tiradentes” olarak tanınan Brezilyalı Joaquim José da Silva Xavier Fransız İhtilali ve Amerikan Bağımsızlık Savaşının ideallerinden esinlenen bir ihtilal girişimine (“Inconfidência Mineira” – Minas Komplosu) kalkışınca, sözkonusu duygular açıkça dile getirilmiş oldu. Sonunda Brezilya’nın bağımsızlığı elde edildi, ancak büyük ölçüde Portekiz Kraliyet Ailesinin 1808’de Brezilya’da zorunlu sürgüne mahkum edilmesi sonucunda… Napolyon’un Portekiz’i istilası sarayın Brezilya’ya taşınmasına neden oldu. Bundan sonrası, yani, siyasî bağımsızlık; özellikle ülke Genel Valiliğe yükseltildiği ve bir ölçüde otonomi verildiği için çabuk ve nisbeten basit bir adımdı.

7 Eylül 1822’de, ailesinin geri kalan kısmının yurduna dönmesi üzerine Genel Vali olarak Brezilya’da kalan Portekiz kralı Kral João VI’nın oğlu ve Portekiz tahtının varisi Prens Pedro, Lizbon’un, Brezilya’nın artan otonomisini azaltma girişimini, kolonyal toplum yönetim sektörünün de desteği ile reddetti. Brezilya’yı bağımsız imparatorluk olarak ilân etti.

Dom Pedro ilk imparator oldu, dokuz yıl imparatorluk yaptıktan sonra, 1831’de, ülkeyi hemen hemen 60 yıl yönetecek oğlu Dom Pedro II lehine tahttan feragat etti. Çok kültürlü, meraklı ve ilme düşkün olan Dom Pedro II, Avrupa, Amerika ve Ortadoğuya seyahatler yaptı, 1876’da Lübnan’ı ziyaret etti. Seyahatleri ve zamanın birçok mucidi ve devlet adamı ile temas etmesi Brezilya’nın en son teknolojik gelişmelerle tanışması sonucunu doğurdu. Brezilya Cumhuriyet olunca, 1889’da tahttan indirildi.

Brezilya onun imparatorluğu sırasında vilayetlere bölünmüştü. Brezilya’nın eyaletlere bölünmesi Cumhuriyetin ilânindan sonra oldu. Bugün 26 eyalet ve bir Federal Bölge mevcuttur.

Yeni Cumhuriyet 1930’a kadar tamamen yasalara uygun olarak birbiri ardına seçilen başkanlarla liberal çizgide gelişti.
Birinci Cumhuriyet olarak tanınan bu dönem zamanın hükümetinin zorla devrilmesiyle sona erdi. Getúlio Vargas yönetiminde başarıya ulaşan devrim hareketinin ana amacı milliyetçi duygular veya güçlü ulusal siyasi partilerin kurulması amacından daha çok; bazı eyaletlerin, ülkenin geri kalan kısmına hakim olmasına izin vermekti. Brezilya’yı 15 yıl yöneten Vargas 1934’te oy verme hakkını büyük ölçüde genişleten ve kadınlara oy hakkı veren yeni bir anayasa getirdi.

Brezilya müttefikler safında İkinci Dünya Savaşına katıldı ve Brezilya Keşif Güçleri İtalyan birlikleriyle savaştı, totaliterlerin yenilgisi Vargas’ın istifasıyla sonuçlandı ve bir yıl sonra 1946’da Eurico Gaspar Dutra Cumhurbaşkanı seçildi ve 1967’ye kadar yürürlükte kalan yeni bir anayasa kabul edildi. Vargas, 1950’deki seçimde ezici bir çoğunlukla tekrar göreve döndü ancak 1954’te intihar etti. Juscelino Kubitschek seçilene kadar ülke geçici hükümetlerle yönetildi. Modern Brezilya’nın kurucusu Kubitschek (1955-1960), anıtsal Brasília başarısı da dahil olmak üzere ülkede tüm cephelerde geniş bir kalkınma başlattı.

1960’ların başları, Brezilya’da siyasi çalkantı yıllarıdır. 1964’te kansız bir ihtilalden sonra General Humberto de Alencar Castello Branco Silahlı Kuvvetlerin desteği ile göreve geldi. Silahlı Kuvvetler 1980’lerin ortasına kadar, enerjide; özellikle alt yapıda önemli kalkınma yatırımları dönemi başlattı ve daha sonra demokrasiye yumuşak geçişi sağladı.
1985’te Başkan yardımcısı José Sarney, başkan seçilen Tancredo Neves’in göreve başlamadan hemen önce hastalanarak ölmesi üzerine, son yirmi yılın ilk sivil Cumhurbaşkanı oldu.

1988’de yeni bir anayasa hazırlandı ve Başkan Fernando Collor de Mello 1989’da ilk kez dolaysız genel oylama ile 5 yıllık dönem için başkan seçildi ve 1990’da göreve başladı. Ancak 1992 yılında Brezilya’da demokrasiyi güçlendiren dramatik kriz sırasında kendisine yapılan suçlamalar nedeniyle Kongrenin yaptığı oylama sonucunda, Başkan Yardımcısı Itamar Franco Başkan olarak görev yapmak üzere yemin etti. Ekim 1994’te, Brezilya parasını stabilize eden yenilenmiş yatırım ve gelişme için ana ilkeler koyan “Plano Real”in fikir babası, Senatör Fernando Henrique Cardoso dört yıllık bir dönem için Başkan seçildi ve 1 Ocak 1995 tarihinde göreve başladı. 1998’de yeniden seçildi. Son seçimlerde ülke çapında büyük bir başarı sağlayarak yönetime gelen Başkan Luís Inácio Lula da Silva, 1 Ocak 2003’te göreve başladı. Yeni hükümet, başta sosyal alanlar olmak üzere, ülke yönetiminin kurumsal yapısında değişiklikler yaparak, Brezilya’nın modernleştirilmesi için köklü reformlar başlattı.
Luís Inácio Lula da Silva, 27 Ekim 2002’de yapılan seçimler sonucunda, Ocak 2003’te göreve başlamak üzere, %61 gibi açık bir farkla (52 milyondan fazla oy), anayasaya göre yeniden seçilebilme olasılığı olan ilk Cumhurbaşkanı olarak seçildi.

Başkanın yetkileri oldukça kapsamlı ve Birleşik Devletler Başkanının yetkilerine benzer. Kendisi Federal Hükümetin Yürütme Kurulunun başıdır. Her ikisi de halk tarafından dolaysız olarak seçilmiş Yasama Kurulu Kongre, Millet Meclisi ve Federal Senatodan oluşurken; Federal Yasama Kurulu ve Yüksek Mahkeme de yeralmaktadır. Federal Cumhuriyet Brezilya, herbiri idarî, hukukî ve yasama erkine sahip eyaletlere; ve her eyalet ayrıca bunları yönetmek üzere bu üç erke sahip yerel yönetimlere bölünmüştür.

COĞRAFYA
Brezilya kuzeyden güneye 4.320 km, doğudan batıya 4.326 km’dir. Ülkenin, yaklaşık 9/10’u Ekvator ile tropikal Oğlak dönencesinde yer almaktadır. Atlantik Okyanusu ile çevrili Brezilya’nın İspanyolca konuşan Güney Amerika ülkeleri ile 12.000 km’lik sınırı vardır. Ülkenin arazi yapısında güneyin son ucunda Porto Alegre’den kuzeydoğudaki Natal’a kadar sahil hattını yakından izleyen sıradağlarından sonra kıvrımlarını açan Brezilya yaylası ile egemen engebeler mevcuttur. Esas düz arazi bölgeleri, sahilleri ve Amazon ovaları ve Paraguay Çöküntüsü (Mato Grosso Pantanal’ı)’dür. Ülkenin en yüksek noktası Amazon bölgesinin en kuzeyinde yer alan 3.014 m yükseklikteki Pico da Neblina’dır. 200 m’den yüksek araziler 5.002.412 km2 iken, 200 m’ye kadar yükseklikteki düz arazi bölgeleri topu topu 3.489.553 km2’dir.

Brezilya topraklarının büyük bölümü maden kaynakları yönünden de bereketlidir. Brezilya, Amazon cangılı ile dünyadaki en geniş tropikal orman ve oksijen rezervlerine sahiptir. Nehirler, ana havza Amazon bölgesi olmak üzere, yaklaşık 4 milyon km’lik büyük hidrolik enerji potansiyeline sahiptir ve bunlar nehir taşımacılığına elverişli su yolları olarak henüz tam potansiyele yeni yeni kavuşmaktadırlar. Brezilya’da ekvatoryal, tropikal, yarı kurak, dağlık tropikal ve astropikal olmak üzere beş iklim bölgesi vardır. Çağdaş iletişim sistemleri, dünyanın geri kalan kısmıyla yüksek yoğunlukta bağlantıları ile tüm ülkeyi kapsar. Esas olarak tarımcılık ve hayvan yetiştirmek, ancak aynı zamanda madenler ve altın aramak için açılmış olan modern ve yaygın karayolları da tüm ülkeyi sarar. Eldorado hikayesi hala yaşamaktadır.

NÜFUSBrezilya’nın bugünkü nüfusu, kendisini dünyanın nüfusu en yüksek altıncı ülkesi yapan toplam olarak tahminen 170 milyon kişiden oluşmaktadır. Demografik yoğunluk tam tamına, kilometre kareye 20 kişiden fazladır, ancak dağılım nispeten sahil boyunca uzanan dar bir kıyı şeridinde yoğunlaşmıştır. Ülkenin iç taraflarında, demografik yoğunluğu kilometre kare başına bir kişiden daha az yöreler mevcuttur. Önceki on yıllarda, iç kısımlarda oturmaya eğilim gösteren halkın buralardan uzaklaşması için Brasília’nın inşası girişimi; her yere ulaşan iç karayolları şebekesinin yapımı; ülkenin iç taraflarında yeni kalkınma merkezlerinin yaratılması; Itaipú ve Tucuruí gibi büyük ölçekte hidroelektrik projelerinin tomurcuklanması şeklinde teşvik önlemleri alınmıştır.

Brezilya’nın asıl nüfusu, göreceli olarak küçük kabilelere bölünmüş ve yarı sabit köylerde yaşayan yerlilerden oluşmuştu. Bu kabilelerin yaşamı avcılık ve balıkçılık üzerine yoğunlaşmıştı. Yoksulların, kolonyal madenler ve ekim alanlarında çalıştırılmasını sağlamanın uygun olmadığı görülünce, Portekizli göçmenler, Afrika’dan siyah köleler ithal etmeye başladılar. 1850’lerde köle ticaretinin sona ermesi ile iş arayan Avrupalı ve Ortadoğulu göçmen akını arttı. Öte yandan 1910’da -bir milyonun üzerinde- kitle halinde Japon akını başladı. Zaman geçtikçe, bu göçmen dalgaları çoğunlukla São Paulo, Paraná, Santa Catarina ve Rio Grande do Sul gibi eyaletlerde yerleşti ve bu bölgeler çok farklı kişiliklere büründü.

Irk karışımı, Brezilya’da böylesine çok halkın katılımı ile, ancak asıl temeli bağımsızlık olarak, her türlü olası karışımı yarattı. Kabaca, 1/3 Portekiz ve 2/3 Afrikalı asıllı nüfus Brezilya’nın yüksek düzeyde entegre nüfusunda bugün de egemen etnik ayırt edici unsurdur. Bununla beraber hepsinin, hiçbir fark ve ayrım olmadan, ulusal toplumda, iş ve politika hayatında yeri ve sözü ve çok yüksek derecede devinim yeteneği vardır.

BİTKİ ÖRTÜSÜ VE HAYVANLAR
Mevcut kısıtlı yer içinde okuyucuya, Brezilya hayvan ve bitki zenginliği ve çeşitliliği hakkında her hangi bir açık fikir vermek yalın bir deyimle olanaksızdır. Bu sınırlamalara karşın, görkemli “Victoria Regia”dan söz etmek zorundayız. İlk kez 1801’de keşfedilmiş, ve dünyanın tüm botanik bahçelerine gönderilmiştir. Aynı zamanda, Brezilya’nın geniş ormanlarında orkidelerin, kelimenin tam anlamıyla yüzlerce türü vardır ve bunlar gittikçe artan oranlarda önemli ihracat ürünleri olmaktadır. Dünyada yeralan 7.000 kuş türünün 1.200’den fazlası Brezilya’da bulunur. Amazon Nehrinde 2.500 tür balık vardır, bunların bazıları yakalanmamak için her türlü oyuna başvurur. Birçoğu diğer Brezilya nehirlerinde de mevcuttur. Bir karşılaştırma açısından, ünlü Mississipi nehrinde sadece 250 tür balık vardır.

Amazon Bölgesinde 50.000’den fazla, çoğu Afrika ve Asya tropik ormanlarında bulunanların toplamı kadar ve dünya toplamının beşte birinden fazla bitki türü bulunur. Bu rakama, şüphesiz, henüz bilimsel olarak tasnif ve analiz edilmemiş binlerce bitki türü dahil değildir. Fil ve gergedan gibi iri cüsseli hayvanlar Brezilya’da yoktur; ancak, timsah, tapir ve manatee gibi suda yaşayan pekçok hayvan mevcuttur. Ormanda jaguarlar ve daha küçük diğer vaşaklar yaygın olarak bulunur. Bununla birlikte çağdaş uygarlık bunları gerilere itmektedir. Yılan ve maymun türleri yaygındır, görkemli tüyleriyle papağanlar ve incecik sinek kuşları ve sayısız kelebek çeşitleri de öyle.

KÜLTÜR
Brezilya kültürü bir ırksal etkiler karışımıdır. Mimari, heykeltraşlık ve resimde, 17’nci yüzyılın ortalarından beri gelişen Portekiz tarzı görülmektedir. Minas Gerais eyaletindeki Ouro Preto ve Diamantina; Pernambuco’daki Olinda; Maranhão’daki São Luiz ve Bahia’daki Salvador gibi kentler UNESCO’nun seçtigi Dünya Miras Listesindeki yerlerdir ve Brezilya’daki Barok etkisinin inanılmaz yayılımını ve gücünü nefis bir şekilde tanımlarlar. Kendi çağlarında bunlar ve Recife ve Rio de Janeiro gibi diğer şehirler, O zamanlarda çoğu Avrupa kentlerini de gerçekten aşan Amerika’nın en büyük şehir merkezleriydi.

Yerli unsuru, zengin bir mit ve dinsel tören; dans ve müzik; kuştüyü süsler ve beden boyama geleneği katkısında bulunmuştur. Öte yandan, Afrika’nın Brezilya’nın popüler müziği ve müziğin ritimleri, özellikle “Samba” üzerine güçlü etkisinden; ve “Vatapá” ve “Acarajé”nin yanısıra diğer Batı Afrika kökenli yemeklerin de Kuzeydoğu Brezilya bölgesel yemeklerine etkisinden söz edilebilir ve bu gerçekten çok daha büyüktür. Afrika kökenli becerilerin veya etkilerin Brezilya uygarlığına katkısının göze çarpan önemi ülkenin tarihsel ve kültürel gelişiminin her aşamasına silinmez şekilde damgasını vurmuştur.

Coşkun Barok stili, güçlü milliyetçilik duygularını betimleyen özellikleri tanımlayıncaya kadar duyumlanamadığından; oluşum döneminde Avrupa Stilinden tamamen ayrılan AfroBrezilya etkisi gelişmiştir. Beyazlar, siyahlar ve melezler Brezilya’daki ressamlar, heykeltraşlar, mimarlar, teknik ressamlar ve müzisyenler, çeşitli biçemlerin-barok, klasik, çağdaş, soyut, figuratif, karnavaldan etkilenen veya halka yakın popüler stillerin- ustaları Amerika kıtasındaki en yaratıcı sanatkarlar grubunu oluşturmuştur. Bu ana görüş etkisinden çeşitli alanlarda; mimarlıkta (Oscar Niemeyer), resimde (Cândido Portinari), müzikte (Heitor Villa Lobos), edebiyatta (Jorge Amado) ve sinemada (Glauber Rocha) zengin bir kültür doğmuştur.

Ayrıca, Brezilyalılar, karnaval gibi festivallerden, özellikle Rio de Janeiro’da “Escolas de Samba-Samba Okulları” geçit töreninden; Kuzeydoğu bölgesinin kentlerinde hayvan maskeleriyle yapılan dans “Bumba-meu-Boi”ye; Güneydoğu eyaletlerindeki şarap festivallerine kadar yayılan kendi folklörüne çok meraklıdırlar. Pekçok uluslar ve kültürler, Brezilya kültürel sahnesine çeşitli katkılarda bulunarak ustaca bir tat getirmişlerdir. Kendi farklı Avrupalı, Afrikalı, Orta Doğulu ve Asyalı görgüsünün mirasını kullanan herbir göçmen grubu, ulusun renkli ve olağanüstü çeşitlilikteki kültürünün zenginleşmesine ve gelişmesine katkıda bulunur; ancak, bunu, bu kültürel olaylar dizisine, halen canlı olarak arka fonda yeralan orijinal yerli kullanıma gölge düşürmeden yapar.

Ziyaretçiler tiyatrodan, sinemaya; televizyona; “Samba Okullarından” popüler ve klasik müziğe; mimariden heykeltraşlığa; her çeşit resimle ilgili sanata; kendi yeğlemelerinin geniş çapta kültürel belirtilerini kesinlikle bulurlar. Eğer ziyaretçiler portekizce – Brezilya’nın tek dili – okuyabiliyorlarsa o zaman gerçekten zenginliklerin Hazine Dairesine ulaşabilirler.

Spor da Brezilyalı yaşam tarzının çok önemli bir parçasıdır ve ülkenin her tarafında her türlüsü; arsalarda, kumsallarda veya Rio’nun, halkın takımlarına tempo tutarak tezahürat yaptığı, Maracanã Stadı gibi 180.000 kişilik modern stadlarda fiilen yapılır. Şüphesiz futbol rakipsiz tercihleridir. Hiçbir Brezilyalı, 2002 yılında beşinci defa dünya kupasını kazanan millî takımın başarılarını yakından takip etme cazibesine karşı koyamaz.

EKONOMİHalen dünyanın 9’ncu en büyük ekonomisi olan Brezilya on yıldan bu yana, piyasasını dünyaya açtı. Dış alıma getirilen nicel kısıtlamalar kaldırıldı ve ortalama tarife şu anda %13’tür. Bunun sonucunda ithalat önemli ölçüde arttı ve yabancı yatırımlar belirgin biçimde çoğaldı.

Brezilya’nın temel sanayileri – (lüks turistik gemilerden yarış botlarına ve 300.000 tonluk tankerlere kadar) gemi inşası; motorlu araçlar; araba, araç ve kamyon; her tip otobüs, ağır nakliye araçları; arazi araçları üreten üreticiler – buradadır; metaller (çelik, alaşımlar ve alüminyum dahil); gıda; havacılık ve uzay (tarımsal ilaçlama uçaklarından, 90 kişilik jet uçaklarına, askerî eğitim ve kargo uçaklarına; Tucano ve uyduları araştıran sesten hızlı AMX’e); bilişim sistemleri (donanım ve yazılım, özellikle bankacılık sistemleri ve bilgisayarlar); oyuncaklar; ofis ve ev eşyaları; ahşap ve ahşap ürünler; mobilya; radar ve uzaktan kumandalı alıcı sistemleri; ilaçlar; eczacılık ürünleri ve hertür tıbbi donanım; inşaat sanayi için gerekli her türlü ürün; tarım araçları ve teknolojisi; iletişim (ses ve veri); kağıt; matbaa malzemeleri; makineler; demiryolu lokomotif ve vagonları v.s. ve her türlü önemli sanayi ihtiyaçları için sermaye malları; ağır iş makineleri, donanımı ve teknolojisi.

Brezilya halen yaklaşık dünya üretiminin %32’si ile en büyük kahve üreticisidir ve bu ürün ana ihracat malı olarak yeralmaktadır, ancak şu anda bazı diğer mallar, örneğin, üretimi 1970 ile 1986 arasında on kat artan, Brezilya’nın Birleşik Devletlerin arkasından ikinci üretici olduğu soya fasulyesi ile rekabet etmektedir. Şeker, pamuk, kakao ve darı, dünya pazarlarında oldukça büyük payları ile ana ürünlerdir. Ancak Brezilya’nın tarım alanı büyüme ve yeni sahalara genişleme özelliği göze çarpmaktadır. Son yıllarda buğday üretimi, ılıman bölgelerde öngörülenden daha fazla kendine yeterlilik sonucunu getirerek hızla gelişmiştir. Sebze ve meyva üretiminde, narenciye – özellikle portakal üretiminde – kendilerini dünya piyasasında ikinci yapan önemli gelişmeler olmuştur. Bu örneği izleyerek Brezilya şu anda çeşitli çiçekler, süsbitkileri, sebze ve meyva – hem tropik hem de ılıman iklimde yetişen – ve hatta giderek yükselen kalitede önemli miktarda şarap ihraç etmektedir. Bir bütün olarak, tarım sanayii ürünleri sektörü iyi gelişmiş ve yurt dışında işlem görmüş ürünler: sebze, meyva, et, balık ve her çeşit içkinin tanınması başarılmıştır.

Ülkenin Kuzeydoğusunda, São Francisco Nehri Vadisi boyunca önde gelen sığır yetiştiriciliği güneye kaymış ve şu anda Rio Grande do Sul, Minas Gerais, Goiás, São Paulo ve Mato Grosso’da yoğunlaşmıştır. Brezilya bugün dünyanın en büyük hayvan sürüsüne sahip ülkedir.

Kuzeydoğunun deri giysili “Vaqueiro”ları (kovboy) ve bol pantolonları ve güneyin düşük sıcaklıklarını geçiştirmek için kullandıkları renkli pancholarıyla “gaúcho”lar, Brezilya’nın halen görülebilen kırsal özellikleridir.

Brezilya’nın ormanlık bölgeleri, uluslararası piyasada çok değer verilen birçok enfes tipte sert ağacın kaynağıdır. Buralarda çeşitli türde sert kabuklu yemiş vardır, öte yandan hindistan cevizi çeşitleri ve diğer tohumlar bitkisel yağ üretiminde kullanılmaktadır.

Kuzeydoğuda “Carnaubeira” adında, her bir parçası, kökleri ve gövdesi de dahil; yaprak ve meyvası, üretimde kullanılabilen bir çeşit palmiye vardır. Bu ağaç sadece Brezilya’da bulunur ve yaprakları çok güçlü mobilya cilası yapımında kullanılır.

Brezilya gerçekten her türlü maden cevherine sahiptir. Demir cevheri, manganez, boksit, bakır, fosfat ve potasyum en önemli maden yataklarıdır. Bazı tahminlere göre, Minas Gerais ve Amazon bölgesinde tüm tepeler hemen hemen baştan başa demir cevherinden oluşur ve ulusal demir cevheri rezervleri dünyanın çelik fabrikalarına yaklaşık 800 yıl süreyle demir cevheri sağlayacak yeterliktedir. Buna ilişkin en önemli çaba demir cevherinin fabrikalara iletilmesidir ve demiryolları ve limanlar özellikle bunun için inşa edilmiştir. Ülkenin birçok çelik fabrikasına ve iyi gelişmiş maden işleme sanayiine sahip olmasına karşın, bu madenlerin çoğu öncelikle işlenmeden ihraç edilmektedir.

Öte yandan, Brezilya’nın kömür rezervleri oldukça az ve düşük kalitededir. Petrobrás tarafından yapılan yıllar süren araştırma ve geliştirme çalışmalarına göre petrol bugün nispeten çok ve Brezilya’ya yetecek düzeydedir. Genellikle denizüstü platformlarda çalışılmaktadır (Petrobrás 1953’te kurulmuş bir ulusal petrol şirketidir) ve şu anda toplam petrol veriminin 2/3’sini temsil etmektedir. Rio de Janeiro sahili yakınındaki Campos Platformu bugün, Brezilya’nın en önemli petrol kaynağıdır ve büyük bir farkla ulusal üretimin büyük kısmını oluşturur ve 1.4 milyar varilin üstünde tahmin edilen rezervi ile ilerideki yıllarda da ana petrol rezervi olmaya devam edecektir. Şirketin ana faaliyetlerinin bir başka hedefi, Brezilya’nın kendine yeterli rafineri kapasitesine ulaşması ve bunun korunmasıdır. Petrobrás’ın rafineri yapısı, toplam ulusal rafineri kapasitesinin %99.3’ü itibariyle 10 rafineri ve bir asfalt tesisinden oluşur.

Campos vadisinin üretiminde kaydedilen belirgin artış, uygulanan ilk üretim sisteminin Brezilya mühendislerince daha sonra teknolojik olarak geliştirmesinin sonucudur. Söz konusu bu yeni sistemler, Petrobrás olarak, yeni bir petrol üretim dönemini başlattı. Petrobrás, 1980’lerden itibaren yıllarca ardı ardına dünya derinlik rekorları kırarak 1.800 metreyi geçen derinliklere ulaşmiştir.

Petrol sektörüne düzenli yatırım akışının sonucu olarak, ulusal üretimle karşılanan yerel petrol ve doğal gaz ihtiyacı hızla artmaktadır. Artan doğal gaz üretiminin kullanılmasını teminen, bir boru hattı ağı inşa edilmiş ve Bolivya’dan da gaz getirilerek hiç durmadan genişletilmiştir. Doğal gaz araştırmalarına şöyle bir göz atıldığında, özellikle kuzey ve kuzeydoğu bölgelerinde, bu ürünün ulusal enerji kullanımı eşitliğinde önemli bir husus olarak rol oynayacağı görülmektedir.

1975’te Ulusal Alkol Programı tesis edilmiştir. Bunun asıl amacı, alkolün otomotiv yakıtı olarak ya ulusal olarak üretilen benzin veya mazotla karıştırarak ya da alkolü kimya sektörüne verip, doğrudan Ottocycle motorlarda yakıt olarak kullanmaktı. 1990’ların başında Brezilya’da, yılda ortalama bir milyondan fazla üretilen araçların çoğunluğu %100 alkolle çalışıyordu. Yurt içinde ve dışında bu programa yeniden önem verilmeye başlanmıştır.

Ülkenin enerji politikasında bir diğer önemli konu hidroelektrik enerjidir. Ülkenin enerji ihtiyacının karşılanmasında, halen birincil enerji tüketiminin yaklaşık olarak %30’unu sağladığı ve 248 GW’lık üretim kapasitesine sahip olduğu, dünyada bu tür enerjiyi kullanan en büyük on kullanıcı arasında bulunan bir ülke olduğu gerçeği bize bir fikir verebilir. Elektrik enerjisi tüketimi, geçen yirmi yıl içinde yıllık yaklaşık olarak 10%’luk bir artış göstermiştir. Bu dönemin ötesinde kişi başına enerji tüketimindeki artış yıllık %7’ye ulaşmış, öte yandan tüketim düzeyi, kişi başına 1000 kilovat saat sınırını geride bırakmıştır. Önümüzdeki on yılda iki katı olabilecektir. Elektrik enerjisi üretimi için nükleer güç kullanımı da gelişirken bağımsız nükleer teknolojisi de ilerlemektedir. Mevcut uranyum rezervleri 305 bin ton veya dünya rezervlerinin %7’si olarak tahmin edilmektedir.

TİCARETBrezilya’nın dış ticareti hacim ve değer olarak tüm Latin Amerika ülkelerinin en büyüğüdür: 2002’de 107,6 milyar Amerikan doları idi. On yıldan fazla bir süredir hem dış alım ve hem de dış satım göze çarpacak kadar yüksek bir artış trendi göstermiştir. Dolayısıyla, Brezilya şirketleri gittikçe artan ölçüde üçüncü ülkelerdeki pazarlara ulaşma çareleri dahil olmak üzere, olası deniz aşırı ortaklıklar aramaktadır.

Brezilya’nın dış satımı iki ana kategoriye ayrılır; (1) Ham ve yarı işlenmiş ürünler; demir, alüminyum, manganez ve diğer madenler; soya, şeker, kahve, kakao, pamuk, mısır, sisal, yaprak tütün, meyvalar ve diğer tarım ürünleri, her tür et; (2) İmal edilmiş mallar, uçaklar, motorlu araçlar, gemiler, lokomotifler ve vagonlar, bu araçlara ait yedek parçalar, demir ve çelik alaşımları ve ürünleri, kağıt, mekanik sistemler, buhar veya elektrik ve elektronik motorları, makine ve donanımları, fiberoptik dahil iletişim sistemleri, eczacılık ürünleri, kozmotik ve ilaçlar, hastane tıp ve dişci donanımları, tekstil, ayakkabı, müzik aletleri, oyuncaklar, mobilya ve ev eşyaları, bilgisayarlar ve yazılım dahil büro makinaları, plastik ürünler, işlenmiş sığır eti, tavuk ve diğer etler, portakal suyu, meyvalar, sebzeler, kahve, balık ve diğer gıdalar. Yarımamül malların dış satımı artmakta ve daha fazla ikincil petrokimya ürünleri kullanıma hazır tutulmaktadır. Öte yandan sermaye malları, petrol arama ve üretim platformlarından dev hidroelektrik türbinlere kadar birçok ürünler; Brezilya mühendislik, danışmanlık ve inşaat firmaları yurt dışında pazarlar bulmaktadır.

Brezilya’nin ihracatı içinde önde gelen pazar Avrupa Birliği (%27.4) olmak üzere, ABD (%23.3), Mercosul (%13.9), Asya (%11.7), diğer Latin Amerika ülkeleri (%9), Afrika (%2.4), Orta Doğu (%2.4), Batı Avrupa (%1.6) ve diğer Avrupa ülkeleridir. (%31.4). (Mercosul Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay tarafından oluşturulan dinamik bir ortak pazardır). Toplam ihracatı 2002’de US$ 60,4 milyar tutarındadır.

FAYDALI BİLGİLER

PARA CİNSİ
Brezilya para birimi “Real” (R$)’dır. Günlük döviz kuru gazetelerde, otellerde, bankalarda ve seyahat acentalarında mevcuttur. Nakit ve seyahat çekleri bu yerlerde kolayca bozdurulabilir. Birçok otel ve mağaza döviz ve uluslararası kredi kartlarını kabul eder. Bunlar için döviz kuru “turist” dolarıdır.

GÜMRÜK
Brezilya’ya giren şahıslar giyim ve kişisel eşyalardan ayrı olarak aşağıdaki kalemlerden birer tane getirebilir: toplam değeri 500 doları geçmeyen radyo, teyp, daktilo, video kamera. Ziyaretçilerin varışlarında, yerel Duty Free Shop’tan ayrıca 500 dolarlık mal almalarına izin verilir.

ELEKTRİK AKIMIRio de Janeiro’da ve São Paulo’da, akım münhasıran 110 veya 120 Volt 60 Hz A.C.’dir, Salvador ve Manaus’ta 127 volttur. Recife, Brasília ve bir dizi diğer kentte 220 volttur. Otellerde 110 volt ve 220 voltluk prizler vardır.

MESAİ SAATLERİDevlet daireleri ve özel şirketler normal olarak Pazartesi’den Cuma’ya 08:30-17:30 (veya daha geç) saatleri arasında çalışır. Bir saatlik yemek paydosu vardır.

Brezilya’daki mağazaların çoğu Cumartesi günü 09:00’dan 13:00’e, diğer günler 09:00’dan 18:30 veya 19:00 kadar açıktır. Bazı mağazalar daha erken kapanırsa da birçok alışveriş merkezi 22:00’ye kadar açıktır. Ülkenin çoğu bölümlerinde bölgesel değişikliklerle Bankalar, Pazartesiden Cumaya kadar 10:00’dan 16:30’a kadar açıktır.
Bazı bölgelerde mağazalar öğleyin de kapanabilir.

KAMPÇILIK
Bilgi almak için Camping Clube do Brasil – Divisão de Campings-Rua Senador Dantas, 75/29º andar – Rio de Janeiro, RJ-Brasil, Tel:(021) 262 7172, Faks:(021) 262 3143 adresindeki kamping kulübüne başvurunuz. Kulüp 14 eyalette 52 alana ve 150.000 üyeye sahiptir.

İLETİŞİM
Dünyanın her yeriyle telefon, internet, faks veya teleksle haberleşme yapabilirsiniz. Modern mikrodalga ve uydu iletişim sistemi Brezilya’daki tüm ana kentleri birbirine bağlar. Hemen hemen hepsi hem yerel ve hem de uluslararası çağrılar için direkt çevirme servisi ile donatılmıştır.

LİSAN
Portekizce ulusal dildir.

İKLİM
İklim enlem derecesi ve yüksekliğe göre değişir. Mevsimler A.B.D ve Avrupadakinin tam tersidir (ekvatorun kuzeyi hariç). Ortalama yıllık sıcaklıklar Kuzeyde yaklaşık 28 Cº, Güneyde 20 Cº’dir.

DİN
Katoliklik ülkenin yaygın dinidir, ancak Brezilya’da bütün inançlar serbestçe yerine getirilebilir. Brezilya’da Protestanlar, Müslümanlar, Evanjelik hristiyanlar, Museviler ve Macumba, Candomblê, Umbanda gibi Afrika kökenli ruhanî dinlerin hepsi mevcuttur.

TAKSİLERBrezilya’nın çoğu şehirlerinde bol miktarda taksi bulunur. Yollarda normal taksimetreli taksiler bulunabilir.
Telsizli taksiler daha çoktur ve air-conditionları vardır ancak daha pahalıdır. Bunlar havaalanlarında ve büyük oteller aracılığıyla bulunabilir ve telefonla çağrılabilir. Bazı özel havaalanı taksi servisleri ön ödemelidir.

BAHŞİŞÇoğu lokantalar ve barlar faturaya %10 bahşiş eklerler. İyi hizmet için ekstra ücret bırakılması adettir. Eğer faturaya ilave edilmemişse %10-15 bahşiş genel kuraldır. Taksi şöförleri bahşiş beklemez buna rağmen çoğu kimseler “üstü kalsın” derler. Havaalanı ve otel taşıyıcıları bagaj başına 0.75 Amerikan Dolarına denk ücret beklerler.

KİRALIK ARABALAR – EHLİYETTüm büyük havaalanlarında ve büyük şehirlerin çoğunda şöförlü veya kendinizin kullanacağı kiralık arabalar mevcuttur.
Telefon Rehberinde Hertz, Avis, National, Localiza, Unidas, Nobre v.s. gibi şirketler için “autolocadoras” veya “locadoras de automóveis”’e bakınız. Yabancılar için uluslararası ehliyet gerekir.

ULAŞIM
Otobüsler en popüler ulaşım araçlarıdır ve çoğu şehir veya şehirlerarası yolculuklarda kullanılır. Rio de Janeiro ve São Paulo gibi bazı büyük şehirlerde hızlı, konforlu ve yeterli metro sistemleri mevcuttur. Brezilya’nın başlıca hava yolları VARIG, VASP ve TAM’dır. Bunlar hem yurtiçi hem yurtdışı uçuşları olan Brezilya Hava Yollarıdır.

OTEL TESİSİ
Brezilya dünyanın en iyi bazı otellerinin ve otel zincirlerinin bulunduğu bir ülkedir. Bu oteller sistem ve derecelerine göre birden beşe kadar yıldızlı olarak tasnif edilirler. Brezilya’daki otel rezervasyonları hakkında bilgi almak için seyahat acentanıza başvurunuz.

TATİLLER
1 Ocak – Yılbaşı
Şubat/Mart (değişik tarihlerde) – Karnaval (Mardi Gras)
Mart/Nisan (değişik tarihlerde) – Kutsal Cuma
Mart/Nisan (değişik tarihlerde) – Paskalya
21 Nisan – Tiradentes Günü
1 Mayıs – İşçi Bayramı
Haziran (değişik tarihlerde) – Corpus Christi
7 Eylül – Bağımsızlık Günü
12 Ekim – Azize Aparecida Günü
2 Kasım – Ölüler Bayramı
15 Kasım – Cumhuriyetin İlânı
25 Aralık – Noel

SAAT
Ülkenin çoğunda saat Greenwich (Londra) saatinden üç saat ileridir. Bu değişiklikler gün ışığından yararlanmak için (saatler 1 saat ileri alınır) Ekim ayının 2’nci haftasından Şubat ayının sonuna kadar devam eder. Brezilya’daki çeşitli saat bölgeleri için haritaya bakınız.

Brezilya Tarihi Hakkında Bilgi
Brezilya Ülkesi

Hemen hemen Avrupa kıtası bü-yüklüğünde olan, dünyanın beşinci büyük ül-kesi Brezilya Güney Amerika’nın yaklaşık ya-rısını kaplar. Büyük bir bölümü ekvatorun güneyinde yer alan ülke, Ekvador ve Şili dı-şında, tüm öbür Güney Amerika ülkeleriyle komşudur. Uzun kıyı şeridi güneyde Atlas Okyanusu’na doğru kıvrılır. Kuzey Brezilya’ya kuşbakışı bakıldığında, Amazon ormanları dışında hemen hemen hiçbir şey görülmez. Ülkenin iç kesimlerinde bugün bile keşfedil-memiş bölgeler vardır ve buralarda ilkel kabi-leler yaşar. Brezilyalıların büyük çoğunluğu ise kıyı şeridinde yer alan modern kentlerde yaşamaktadır.

Brezilya Siyasi Harita

Yüzölçümü: 8.511.965 km2
Nüfus: 141.302.000 (1987). 
Yönetim: Bağımsız cumhuriyet
Başkent: Brasilia

Coğrafi Özellikler: Brezilya Latin Amerika ülkeleri-nin en büyüğüdür. Amazon, Parana, Paraguay ve Sâo Francisco gibi büyük ırmakları vardır. Güneyde-ki Iguaçu Çavlanları ülkenin en ünlü doğal güzellikle-ri arasındadır.

Dış ülkelere satılan önemli ürünler: Kahve, ham pamuk, soyafasulyesi, kakao, demir cevheri, manganez, kereste, şeker, tütün, elektrikli aletler, motorlu araçlar ve yedek parçalar, ayakkabı, doku-ma ve petrokimya ürünleri.

Önemli Kentler: Rio de Janeiro, Sâo Paulo, Brasilia, Salvador, Belo Horizonte, Manaus.

Eğitim: 7-15 yaş arası zorunludur. Okuma ve yazma oranı gittikçe yükselmektedir.

Bu geniş ülkede büyük iklim değişiklikleri görülür. Amazon vadisinde dünyanın en geniş tropik yağmur ormanları vardır. Bu bölgede ve kuzey kıyı şeri-dinde nemli tropik iklim egemendir. Hava sıcaklığı ortalama 26°C’dir. Ülkenin yarısın-dan fazlasını kaplayan güneydeki büyük yay-lada gündüzler sıcak, geceler genellikle serin geçer. Atlas Okyanusu kıyılarına doğru bu yayladan sonra yükselen dağların ötesinde, gene çok sıcak ve nemli bir iklimin egemen olduğu verimli ovalar kıyı boyunca dar bir şerit oluşturur. Rio de Janeiro’nun güneyinde iklim biraz serinler.

Ülkenin üçte birinden daha küçük bir yüzölçümü olmasına karşın toplam nüfusun yüzde 70’ini barındıran güneydeki yaylalarla kıyı bölgeleri Brezilya’nın can damarıdır. Önemli kentlerin çoğu, kara ve demiryolları, sanayi merkezleri bu bölgede yoğunlaşmıştır.

Tarih

Amerika’nın keşfinden sonra, İspanya ile Portekiz yeni keşfedilen topraklan paylaştı-lar. Dünya haritası üstünde boydan boya çizi-len bir çizginin doğusu Portekiz’in, geri kalanı ise İspanya’nın oldu. Güney Amerika’nın bu çizginin doğusunda kalan bölümü bugünkü Brezilya’nın kapladığı topraklardı. Bu payla-şımdan sonra Portekizliler bu bölgeye yerleş-tiler.

1500’de Pedro Âlvares Cabral adında Por-tekizli bir kaptan Güney Afrika yoluyla 

Doğu Hint Adaları’na gitmek amacıyla yelken açtı. Ama iyice batıya açılarak, gideceği yönden çok uzaklaştı ve karşısına Güney Amerika anakarası çıktı. Cabral buralara Portekiz kralı adına el koydu ve Terra da Santa Cruz (Kutsal Haç Topraklan) adını verdi. Sonralan, kırmızı boya yapımında kullanılan kırmızı pau-brasil ağacının yetişmesi nedeniyle adı Brezil-ya olarak değiştirildi. 1501’de Brezilya kıyıla-rını dolaşan Amerigo Vespucci’den sonra, bölgede umulduğu gibi altın bulunmayışı bir süre için ilginin azalmasına yol açtı.

Portekizliler 1533’e kadar Brezilya’yı tam olarak sömürgeleştirmediler. Daha sonra kra-la yakın kişilere toprak verilerek yeni yerle-şim bölgeleri kuruldu ve doğrudan Portekiz kralına bağlı bir genel valilik oluşturuldu. Za-manla Brezilya büyük bir şeker, altın ve el-mas üreticisi oldu. Bu arada Portekizliler ba-tıda And Dağları’na, güneyde Rio de la Plata’ ya, kuzeyde Amazon bölgesine kadar yayıl-dılar.

Avrupa’da 1804-15 yılları arasındaki Na-polyon Savaşları döneminde Fransızlar Por-tekiz’i işgal edince, Portekiz veliahtı Brezilya’ ya sığındı. Kral ailesi İngiliz savaş gemileri eşliğinde 1808’de Rio de Janeiro’ya çıktı. Rio de Janeiro artık Portekiz’in başkenti Lizbon’ un yerini almıştı. Napolyon’un 1815’teki ye-nilgisinden sonra bu bölge tıpkı Portekiz gibi bir krallık oldu ve Brezilya ile Portekiz eşit konumda iki ülke sayıldı. Kral, oğlu Dom Ped-ro’yu Brezilya’da bırakarak 1821’de Portekiz’ e döndü. Bu arada Portekizliler ile Brezilya-lılar arasında sürtüşmeler artmış, Brezilya’yı yeniden sömürgeleştirme eğilimi belirmişti. Buna karşı çıkan Dom Pedro 7 Eylül 1822’de Brezilya’nın bağımsızlığını ilan ederek impa-ratorluk tacını giydi. Portekiz Brezilya’nın bağımsızlığını 1825’te tanıdı. Böylece, Güney Amerika’nın İspanyolca konuşulan ülkelerin-den farklı olarak, Brezilya bağımsızlığını kansız bir yolla elde etmiş oldu.

Kısa süre sonra ülkede iç karışıklıklar arttı; Arjantin ile Brezilya arasında savaş çıktı. Savaştan sonra, 1831’de kral tahtını beş ya-şındaki oğluna bırakarak çekildi. Çocuk kral 15 yaşındayken II. Dom Pedro adıyla resmen tahta çıkıncaya kadar karışıklıklar sürdü. II. Pedro halkı ve ülkesiyle yakından ilgilenen akıllı ve bilgili bir yöneticiydi. Yak-laşık yarım yüzyıl süren yönetimi sırasında başlıca toplumsal ve ekonomik sorunları çöz-meye çalıştı. 1831’de köle ticareti kaldırıldı. Köleliğin bütünüyle ortadan kaldırılması ise ancak 1888’de oldu. Ne var ki, köleliğin kaldı-rılması üzerine toprak sahipleri arasında te-dirginlik ve hoşnutsuzluk arttı. Ordu ile kili-senin de kraldan desteğini çekmesi üzerine, 1889’da II. Dom Pedro babası gibi tahttan çe-kilmek zorunda kaldı. Pedro’nun Avrupa’ya sürgüne gönderilmesiyle, imparatorluk döne-mi sona erdi. Bu kez Brezilyalılar ülkelerin-de cumhuriyet ilan ettiler.

Çağdaş Brezilya’da halkın temsilcilerinden oluşan bir meclis ile her eyaletin temsilcilerin-den oluşan bir senato vardır. Cumhurbaşkanı altı yıllık süre için seçilir.

Cumhuriyetin kurulduğu 19. yüzyıl sonla-rından bu yana Brezilya yönetiminde ordu ağırlığını hep duyurdu ve 1930’a kadar orduda bazı başarısız ayaklanma girişimleri oldu. 1930’da gerçekleştirilen bir askeri darbeden sonra başa getirilen Getülio Vargas ülkeyi 1930’dan 1945’e kadar yönetti. Demokrasiyi tümüyle ortadan kaldıran yeni bir anayasayı yürürlüğe koydu. Sonunda bir askeri darbe ile diktatörlüğüne son verildi.

1946’da yeni bir anayasa kabul edildi. 1950’de bu kez seçimle devlet başkanı olan Vargas, 1954’te bir grup subayın baskısıyla devlet başkanlığından uzaklaştırıldı. Bundan sonraki 10 yılda hızlı bir ekonomik gelişme hedeflenerek, bağımsız bir dış siyaset yürütül-meye çalışıldı. Ne var ki, ordu 1964’te ülke yönetimini yeniden ele geçirdi. 1970’lerin so-nuna doğru sivillerin yönetimde daha fazla söz sahibi olabilmesi için bazı reformlar yapıl-dı ve 1984’te sivil bir başkan seçildi.

1970’lerin ortalarında petrol fiyatlarının hızla yükselmesi Brezilya ekonomisini olum-suz yönde etkiledi. Petrol giderlerini kısmak için, ülkede üretilen motorlu araçlarda yakıt olarak kullanılmak üzere şekerkamışından alkol üretimine başlandı. Tarım ve sanayi ala-nındaki gelişmelere karşın, bugün Brezilya’da enflasyon ve dış borçlar başta olmak üzere birçok ekonomik sorun vardır.
19. yüzyılda kurulduğundan beri sık sık askeri darbelere ve askeri yönetimlere sahne olan Brezilya’da Ocak 1985’te yapılan seçimleri kazanan muhalefetin adayı Tancredo de Almeida Neves daha göreve başlayamadan Ni-san 1985’te öldü. Bu nedenle sivil yönetimin ilk devlet başkanlığı görevini Neves’in yardımcısı Jose Sarney üstlendi. Sarney yönetimi ülke ekonomisini düzeltmek üzere bir önlem-ler paketini uygulamaya koydu. Önceliği eko-nomik büyüme ile sosyal adalete veren ve enf-lasyonu önlemeyi amaçlayan bu program başa-rılı olmadı. 1986’da yapılan Ulusal Kongre se-çimlerini iktidar partisi kazandıysa da, ekono-mik bunalım yönetimi güç durumda bıraktı.

Ekim 1988’de yeni anayasa kabul edildi. Kasım 1989’da yapılan başkanlık seçimlerini Fernando Collor de Mello kazandı. De Mello Mart 1990’da görevi devraldıktan sonra, Col-lor Planı olarak anılan yeni ekonomik önlem-ler paketini uygulamaya koydu. Ama bu plan da hayat pahalılığını önleyemediği gibi, eko-nomik durgunluğun şiddetlenmesine de yol açtı. Bunun üzerine Collor II olarak bilinen yeni bir plan uygulamaya kondu. Parlamento-dan ve iş çevrelerinden yeterli desteği bula-mayan bu plan da başarısız oldu. Ülke içinde yaşanan bu sıkıntılara karşın, dünyanın en borçlu ülkelerinden biri olan Brezilya’ya, dış borçlarını ödemede bazı kolaylıklar sağlandı.

Ekonomik planların başarısızlığına Collor’ un aile bireylerinin adlarının yolsuzluğa ka-rışması eklenince, başkanın saygınlığı sarsıldı. Başkana karşı muhalefet giderek yükseldi. Parlamentoda oluşturulan soruşturma komi-tesi Collor’u, rüşvet almaya göz yummak, nü-fuzu kötüye kullanmaya sessiz kalmak gibi pasif yolsuzluklarla suçladı. 26 Ağustos 1992’de yüz binlerce kişi sokaklara dökülerek başkanın istifasını istedi. 28 Ağustos’ta soruş-turma komitesinin suçlu bulması üzerine, Collor’a görevden el çektirildi.

Sponsorlu Bağlantılar

2 Yorum --> "Kısaca Brezilyanın özellikleri hakkında bilgi"

  1. misafir

    çokkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk kkkkkkkkkkkkkkkkkkköööööööööööööööööööööööötttttttttttttüüüüüüüüüüüüüüüüüüüüüüüüü

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Current ye@r *