19.04.2014

    Ürdün Nüfusu, Coğrafi Özellikleri, Ekonomisi, İklimi, Kültürü, Yönetimi, Dini İnancı Hakkında Bilgi

    Ürdün    Hakkında Bilgi, Ürdün   İle İlgili Ansiklopedik Bilgiler

    Yüzölçümü : 97.740 km²
    Nüfus : 3.065.000
    Başkent : Amman
    Önemli Şehirler : Amman, Az Zarka
    Yeri : Suudi Arabistan, Irak, Suriye, Lübnan, İsrail ile sınırdır.
    Dil : Arapça
    Din : İslam
    Para birimi : Ürdün Dinarı
    Önemli coğrafi yerler : Şeria ırmağı, Taberiye gölü, Lut gölü.

    Ürdün’ün tarihi çok eski devirlere dayanır. Bölgede kurulan ilk devletler arasında Gilead, Amman, Moab ve Edom yer alır. M.Ö. 13. asırda bölgeye İsrailoğulları hakim oldu. Bu hakimiyete M.Ö. 721′de Asurlular tarafından son verildi. Asur egemenliği Medlerin M.Ö. 612′de devleti yıkmasıyla sona erdi. M.Ö. 587′de bölge Babil hakimiyeti altına girdi. M.Ö. 332′de Büyük İskender bölgeyi ele geçirdi. Daha sonra bölge sırasıyla Ptolemaios ve Selevkosların hakimiyeti altına girdi.

    M.Ö. 64-63 yılları arasında ise Romalılar bölgeyi ele geçirdi. Roma’nın ikiye ayrılmasından sonra bölge Bizans’ın elinde kaldı. Bugünkü Ürdün toprakları Hazret-i Ömer zamanında Müslümanlar tarafından fethedildi ve halkın çoğu İslam dinine girdi. Sırasıyla Emevi, Abbasi, Selçuklu, Eyyubi ve Memluk hakimiyetine girdi. Ürdün, Yavuz Sultan Selim Han (1512-1520) zamanında Osmanlı Devletinin bir parçası oldu (1516).

    Birinci Cihan savaşı sonunda, 400 seneden beri Osmanlı adaleti altında yaşayan Ürdün, 1920′de İngiltere’nin manda yönetimi altına girdi. 1921′deEmir Şerif Abdullah, Ürdün Nehrinin doğu tarafındaki topraklarda yarı bağımsız bir emirlik kurdu. Bu topraklar Filistin’in üçte ikisini ihtiva ediyordu. İngiltere 1946′daLondra Antlaşması kararları gereğince Ürdün’ün bağımsızlığını tanıdı. Siyonistler ve Araplar o zamanlar İngiliz mandası altında olan Filistin üzerinde hak iddia ediyorlardı.

    İngiltere, Filistin’i paylaştırma planını BM’ye ***ürdü. Plan Arap Devletleri ve Filistinliler tarafından reddedildi. Mayıs 1948′de manda rejimi sona erdiğinde, Ürdün ordusu İsrail Devletiyle Arap devletleri arasındaki savaşta Filistinlilerin yardımına geldi. Ürdün, Kudüs şehrini ve Ürdün Nehrinin batı tarafındaki toprakları işgal etti. Melik Abdullah, işgal edilmiş toprakları 1950′de Emirliğine resmen ilhak etti. Fakat 20 Temmuz 1951′de Emir Abdullah Kudüs’te İngilizlerin kiralık katilleri tarafından şehit edildi. Yerine oğlu Talal geçti. Fakat Talal hasta olduğundan tahtını ve tacını oğlu Hüseyin’e terk etti.

    Emir Hüseyin Mayıs 1953′te göreve başladı. Ürdün, 1967 Arap-İsrail savaşında, 1948′de kazandığı toprakların hepsini kaybetti. 6000 kişi kayıp verdi. Savaşın sonunda Ürdün ekonomisi çöküntüye girdi. Bu arada 1964′te kurulan Filistin Kurtuluş Teşkilatı (FKT), İsrail’e karşı yaptığı operasyonlarda Ürdün’ü ana üs seçmişti ve devlet içinde devlet olma tehlikesi gösteriyordu. FKT’nin İsrail’e yaptığı saldırılar, İsrail’in Ürdün’ü büyük zararlara sokan misillemeler yapmasına sebep oldu.

    1971′de Emir Hüseyin Arap ülkelerinin kınamalarına rağmen FKT’nı ülkeden çıkardı. Ürdün 1973-1974 Arap-İsrail savaşına katılmadı. Fakat 1978′de Mısır-İsrail Kamp David Antlaşmasını reddetmede Arap ülkelerinin çoğuyla birleşti. Ürdün Mart 1979′da Mısır ile diplomatik ilişkileri kesen ilk Arap ülkesi oldu. Bu politikasını 1984′ten sonra değiştirdi. 1980′de başlayan İran-Irak savaşı sırasında Ürdün, Irak’ın başlıca silah kaynağı oldu. 1989′da Irak’ın Kuveyt’i işgaline karşı çıkan Ürdün, Amerika’nın Irak’a karşı harekette bulunması üzerine Irak’ı destekledi.

    Dil: Arapça. 
    Din: Resmi din Islam’dir. Halkin % 95′i Sünni Müslüman, % 5′i hiristiyandir. Ancak parlamentoda hiristiyanlara % 10 oraninda kontenjan taninmaktadir. 
    Cografi durumu: Bir Ortadogu ülkesi olan Ürdün, kuzeyden Suriye, dogudan Irak, güneyden Suudi Arabistan, güneybatidan Kizildeniz, batidan da Filistin ve Lut Gölü ile çevrilidir. 
    Yönetim sekli: Ürdün parlamenter sisteme dayali krallik rejimiyle yönetilmektedir. 1992′de çikarilan bir kanunla siyasi partilerin kurulmasina izin verildi. Üyeleri dört yilda bir gerçeklestirilen seçimlerle belirlenen 80 üyeli bir parlamentosu, 40 kisilik de bir senatosu (üst meclisi) var. Seçimler daha önce nispî temsil sistemine göre yapiliyordu. Ancak ülkede Islami hareketin güçlenmesi üzerine bu hareketin parlamentoda çogunlugu elde etmesine karsi bir tedbir olarak seçim kanunu degistirildi.

    Tarihi: Bugünkü Ürdün topraklari Hz. Ömer (r.a.) döneminde Islam devletine katildi. 12. yüzyilda bir süre Haçlilarin isgali altina girdi. 1187′de Haçlilardan kurtarildiktan sonra sirasiyla Eyyubilerin, Fatimilerin ve Memlüklerin elinde kaldi. Memlüklerden sonra 1517′de Osmanli Sultani Yavuz Sultan Selim tarafindan alinarak Osmanli topraklarina katildi. 1831 – 1840 yillari arasinda Misir’da Osmanliya baskaldiran Mehmet Ali Pasa’nin hakimiyetine geçti. Bu ara dönem disinda Ürdün topraklari 1917 Ingiliz isgaline kadar Osmanlilarin elinde kaldi. Ingilizlerin Filistin ve Ürdün topraklarini isgal etmesine, kendisine Arap yarimadasinin kralliginin verilecegi vaadlerine kapilan Serif Hüseyin de yardimci oldu. Ingilizler, 1921′de Serif Hüseyin’in oglu Serif Abdullah’a Ürdün Nehri’nin dogu tarafindaki topraklarda yari bagimsiz bir emirlik kurdurdular. Bu emirlik Ingiltere’nin kontrolü altindaydi. Ingiltere 1946 Londra anlasmasi geregince Ürdün’ün bagimsizligini tanidi. Ingilizlerin Ürdün üzerindeki çikarlarini koruma görevini üstlenmis olan Abdullah’a da Ürdün kralligi payesi verildi. Kral Abdullah, 1951′de yine Ingilizler tarafindan öldürtüldü. Yerine oglu Talal geçti. Fakat daha sonra akli dengesi yerinde olmadigi gerekçesiyle Talal’dan, kralligi birakmasi istendi. O da 1952′de makamini oglu Hüseyin’e devretmek zorunda kaldi. 

    Kral Hüseyin ülkede bir denge politikasi uygulamaya çalisti. Baslangiçta parlamenter sisteme dayali bir krallik rejimi kurmak istedi. Fakat kendi yetkilerinden taviz vermek istemediginden ilk seçimlerden sonra olusturulan parlamentolar sembolik bir demokratik kurumdan ibaret kaldi. Kral 1967 Arap – Israil savasinin hemen ardindan parlamentoyu kapatti. Bu parlamento ancak 9 Ocak 1984′te bir araya gelebildi. Genel seçimler ise ancak 8 Kasim 1989′da yapilabildi. Ürdün kralini böyle bir seçim yapmaya da 18 Nisan 1989′da patlak veren olaylar zorladi. Ürdün yönetiminin Nisan 1989′da, IMF ve Dünya Bankasi’nin istekleri dogrultusunda parasini % 50 oraninda devalüe etmesi bir hafta süren genis çapli bir halk ayaklanmasina yol açti. Kral halkini ancak bazi vaadlerle yatistirabildi. Bu vaadlerin arasinda serbest seçim yapilmasi da vardi. Bu dogrultuda 8 Kasim 1989′da gerçeklestirilen genel seçimlerde 80 kisilik parlamentoya, Islami hareketten 18′i Müslüman Kardesler’den olmak üzere 33 kisi girebildi. Islami hareketin sonraki yillarda daha da güçlenmesi üzerine yönetim seçim sistemini degistirdi.
    AMMAN

    Ortadoğu’daki Ürdün Krallığı’nın başkentidir. Ülkenin kuzeybatısındaki tepeler üzerine kurulmuş olan kent Şeria Irmağı’na 80 kmuzaklıktadır.

    Ürdün Krallığı’nın en büyük kenti olan Amman, 1930′lardan bu yana hızla gelişen tarihi bir yerleşim merkezidir.

    1960′larda yapılan yeni hükümet binaları, hastaneler ve okullar başkente büyük bir canlılık kazandır­dı. En önemli yapılarından biri Büyük Cami olan Amman’da kent halkının çoğu Müslü­man’dır.

    Kentin önemli yapılarından bir baş­kası da yöredeki arkeolojik bulguların sergi­lendiği müzedir.

    Ürdün’ün en önemli ticaret ve ulaşım mer­kezi olan Amman’daki başlıca sanayi dalları dokumacılık, kâğıt, plastik ve alüminyum ürünleri ile gıda üretimidir. Kentin uluslar­arası bir havalimanı da vardır.

    Amman, Tevrat’ta sözü edilen Amman-oğullan’nın başkenti olan Rabbath Ammon’un bulunduğu yerdedir.

    Mısır Firavunu II. Ptole-maios Philadelphos’un ele geçirdiği ve yeni­den kurduğu kente Philadelphia adı verildi.

    Romalılar döneminde çok gelişen Amman’ da, o döneme ilişkin birçok kalıntı vardır. Kent 7. yüzyılda Arapların yönetimine gir­dikten sonra geriledi ve 1921′de Mavera Ürdün’ün (Eski Ürdün Emirliği) başkenti olana kadar eski canlılığına kavuşamadı.

    1949′da Ürdün Krallığı’nın başkenti olan Am­man’ın nüfusu 833.500′dür (1986).

    Sponsorlu Bağlantılar
    DMCA.com

    Dünya Ülkeler Haritası HD Yüksek Çözünürlük Ayrıntılı Büyük Boy

    Sardinya Adası Nüfusu, Coğrafi Özellikleri, Ekonomisi, İklimi, Kültürü, Yönetimi, Dini İnancı Hakkında Bilgi

    Bu sayfadaki "Ürdün Nüfusu, Coğrafi Özellikleri, Ekonomisi, İklimi, Kültürü, Yönetimi, Dini İnancı Hakkında Bilgi" konusuyla ilgili fikrinizi merak ediyoruz? Tespit ettiğiniz hata ve eksiklikleri bize yazın! Eleştirileriniz de en az övgüleriniz kadar bizim için değerlidir.

    Yorum Yapın

    E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

    Current day month ye@r *